Użądlenia i ukąszenia owadów. Skuteczne sposoby łagodzenia objawów

Nic tak nie psuje pikniku na urlopie, jak natarczywie atakujące komary i zwabione zapachem jedzenia osy czy szerszenie. Sezonowo kąsają także meszki. Podpowiadamy, jak skutecznie radzić sobie domowymi sposobami z ugryzieniami i użądleniami owadów.
  1. Sposoby na użądlenie pszczoły
  2. Sposoby na użądlenie osy
  3. Sposoby na użądlenie szerszenia
  4. Sposoby na ugryzienia meszek
  5. Sposoby na ugryzienia komarów

Sposoby na użądlenie pszczoły

Miodna pszczoła występująca w Polsce nie jest agresywna i żądli jedynie w ostateczności, np. gdy  zaatakujemy jej gniazdo. Dla pszczoły użądlenie oznacza śmierć. W ludzkim ciele zostawia ok. 2,5 mm żądło z pęcherzykiem zawierającym jad, a sama umiera. Pszczeli jad powoduje opuchliznę. Obrzęk jest bolesny, ale pojedyncze użądlenie nie jest bezpośrednim zagrożeniem życia dla osób, które nie są na jad pszczół uczulone.

 

Osoby uczulone mogą mieć po użądleniu objawy łagodne (jak pokrzywka, świąd), poprzez silniejsze typu ból brzucha, biegunki, duszność, wymioty, aż po bardzo groźne: utratę przytomności, zapaść czy wstrząs anafilaktyczny. Ten ostatni bywa śmiertelnie niebezpieczny. Objawia się m.in. wysypką, trudnościami z oddychaniem, spadkiem ciśnienia, zawrotami głowy, drgawkami, a końcu utratą przytomności. W przypadku alergii po użądleniu pszczoły zawsze trzeba niezwłocznie wezwać pogotowie.

Zawsze niebezpieczne, bez względu na alergię, są użądlenia w rejonie głowy i szyi. Obrzęk może utrudnić, a nawet uniemożliwić oddychanie. Każda taka sytuacja jest bezpośrednim zagrożeniem dla życia, dlatego wymaga bezzwłocznej interwencji lekarskiej lub ratowniczej. Aby uniknąć niebezpiecznych sytuacji, pijąc napoje, zakręcajmy butelki, zaglądajmy do kubka, a jeśli wybraliśmy napój w puszce, pijmy przez zęby, żeby nie połknąć pszczoły.

Jeśli nie jesteś uczulony na jad owadów, a do ukąszenia nie doszło w okolicach głowy u szyi, możesz sobie poradzić z użądleniem pszczoły samodzielnie:  

  • Dokładnie umyj dłonie, sterylną igłą usuń wystające ze skóry żądło. Nie ściskaj go palcami, uciśnięcie miejsca użądlenia może spowodować mechaniczne wtłoczenie pozostałości jadu w skórę, a w konsekwencji zaostrzenie odczynu. 
  • Zrób chłodny kompres. Jeśli masz taką możliwość, przyłóż w miejsce użądlenia schłodzony okład żelowy, pomocą może być owinięta w chusteczkę kostka lodu, mrożonka czy butelka ze schodzonym napojem.
  • Gdy objawy są dokuczliwe, warto zastosować leki antyhistaminowe, wapń lub maść z hydrokortyzonem (hydrokortyzon działaprzeciwobrzękowo, przeciwświądowo i przeciwzapalnie).

Sposoby na użądlenie osy

Użądlenie osy może być znacznie bardziej bolesne niż pszczoły. W przeciwieństwie do poprzedniczki, osa jest w stanie użądlić kilka razy, za każdym wkłuciem wpuszczając jad i powodując ostry ból. Gdy owad lata w pobliżu nas, najlepiej zachować stalowe nerwy i nie wymachiwać rękami, żeby nie poczuł się zaatakowany i nie musiał się bronić.

Jeśli nie mamy alergii na jad osy, zwykle użądlenie objawi się jedynie miejscową reakcją skórną –bolesna opuchlizna nie jest dla większość z nas niebezpieczna dla zdrowia. Groźne bywa natomiast użądlenie przez wiele owadów. Jeśli zaatakuje nas rój os (lub pszczół), peptydy zawarte w jadzie mogą zadziałać toksycznie na tkanki.  

Aby złagodzić objawy użądlenia osy, można zastosować proste metody, podobne do tych opisanych przy pszczołach.

  • Zrobić zimny okład, sięgając po mrożonkę lub kostkę lodu.
  • W przypadku silniejszych objawów, możesz sięgnąć po wapń, dostępne bez recepty leki antyhistaminowe albo maść z hydrokortyzonem.

Sposoby na użądlenie szerszeni

Tych boimy się najbardziej. Użądlenia szerszeni są szczególnie niebezpieczne ze względu na ilość wstrzykiwanego jadu - jest ona znacząco większa niż w przypadku jadu osy czy pszczoły. Z tego powodu nawet pojedyncze ukąszenie może wywoływać ciężką reakcję. Podobnie jak w przypadku pszczół i os, szczególnie niebezpieczny jest wstrząs anafilaktyczny. Jeśli widzisz, że osoba użądlona przez szerszenia ma duszności, wysypkę, drgawki, traci przytomność – natychmiast wezwij pogotowie.

Nawet osoby, które nie mają alergii na jad szerszeni, powinny zachować ostrożność. Skład jadu szerszenia jest co prawda podobny do jadu osy, jednak podawana dawka jadu jest kilkukrotnie większa. Użądlenie  może być niebezpieczne i jest bardziej bolesne niż użądlenie osy czy pszczoły. Szerszenie mają dłuższe żądło, a jad penetruje głębiej w ciało.

Sposoby na złagodzenie skutków użądlenia szerszenia są takie same, jak w przypadku os.

  • Schłodź miejsce użądlenia kostką lodu lub mrożonką zawiniętą w ręcznik. 
  • Możesz sięgnąć po wapno, leki antyhistaminowe albo maść z hydrokortyzonem.

Sposoby na ugryzienia meszek

Meszki wyglądem przypominają muszki owocówki. Mimo swoich niewielkich rozmiarów (mają od 1,5  do 6 mm u największych gatunków) są bardzo dokuczliwe, a nawet niebezpieczne. Zwykle najaktywniejsze są na przełomie maja i czerwca, zwłaszcza w ciepłe, bezwietrze  popołudnia.

Owady atakują chmarą, osoby uczulone są narażone na ryzyko wystąpienia powikłań. Groźne jest także pogryzienie przez meszki małych dzieci, które nie potrafią obronić się przed rojem.

Łatwo poznać ich ugryzienia. Zostają po nich krwawiące ślady, bowiem meszki gryząc, rozrywają naczynia włosowate. Miejsca ugryzień mogą swędzieć i boleć przez tydzień nawet osoby, które nie są alergikami. Dla alergików i małych dzieci jad meszek stanowi niebezpieczeństwo.

Aby złagodzić ugryzienia meszek, warto zastosować sposoby dostępne w domu.

  • Zdezynfekuj ranę po ukąszeniach. 
  • Wypij wapń rozpuszczony w porcji wody lub przyjmij odpowiednią dawkę wapnia w tabletkach.
  • Możesz użyć dostępnego bez recepty leku antyhistaminowego lub maści z hydrokortyzonem.

Sposoby na ugryzienia komarów

Komary towarzyszą nam całe lato. Odnajdują człowieka bezbłędnie, ponieważ wabi je wydychany przez nas dwutlenek węgla oraz znajdujący się w pocie kwas mlekowy. W Polsce występuje aż 47 gatunków tych owadów. W ludzkiej krwi gustują tylko samice komara. Bywa, że gryzą nas, mimo spryskania ciała repelentem. Co gorsza, kąsający komar wydziela feromon wabiący inne samice komara.

Swędzące bąble po ugryzieniu komara to wina śliny owada, która ma za zadanie zapobiec krzepnięciu krwi. W ślinie jednak znajdują się także antygeny powodujące bardzo powszechne reakcje nadwrażliwości.

W przeciwieństwie do użądleń pszczół czy os, silne uczulenie na komary jest rzadko spotykane, praktycznie nie występuje w ich przypadku wstrząs anafilaktyczny.

Ugryzienia komarów można łagodzić samodzielnie w domu. 

  • Schłodź skórę w miejscu ugryzienia, przykładając do skóry owinięte chusteczką kostki lodu. 
  • Przeciwbólowo i przeciwzapalnie zadziała kwas acetylosalicylowy w tabletka aspiryny. 
  • W wypadku dłużej utrzymujących się bąbli ulgę przyniesie podanie dostępnego bez recepty leku antyhistaminowego lub użycie maści z hydrokortyzonem.

Autor: Izabela Procyk-Lewandowska
Konsultacja merytoryczna: Aleksandra Woźniak, Specjalista ds. Informacji Medycznej Medicover

Źródła:

  • alergie.mp.pl
  • www.palynology.allergy.pl