USG 4D w ciąży. Po co i kiedy je robić?

USG zrobione podczas ciąży to nie tylko miła pamiątka dla rodziców i potomka. Badanie może uratować życie dziecka pod warunkiem, że wykona je specjalista posługujący się odpowiednim urządzeniem. Wyjaśniamy, czym się różnią poszczególne rodzaje USG - 2D, 3D i 4D oraz po co wykonuje się USG w ciąży.

Z tego artykułu dowiesz się:

  1. USG w ciąży - na czym polega?
  2. Czym się różni USG 2D od USG 3D i 4D?
  3. Co widać na zdjęciach z USG 3D i 4D? 
  4. USG na ratunek dzieciom z wadą serca
  5. Czy USG 3D i 4D jest bezpieczne dla dziecka? 
  6. USG 3D nie tylko w ciąży 

USG w ciąży - na czym polega?

USG to nieinwazyjne badanie obrazowe z użyciem fal ultradźwiękowych. Urządzenie wysyłające fale przykłada się do brzucha matki. Brzuch wcześniej pokryty jest żelem, który umożliwia prawidłowe przewodnictwo ultradźwięków. Fale przenikają przez powłoki brzuszne i odbijając się od napotkanej wewnątrz przeszkody, tworzą obraz uwidaczniający m.in. narządy zewnętrzne i wewnętrzne płodu.

USG w ciąży służy ocenie anatomicznych struktur rozwijającego się płodu. Pozwala wykryć ewentualne nieprawidłowości w jego rozwoju na poszczególnych etapach trwania ciąży, np. wady serca. Wynik badania USG jest jednym z parametrów, które bierze się pod uwagę przy ocenie ryzyka genetycznego płodu.

W krajach wysoko rozwiniętych wady serca są stosunkowo często diagnozowane w trakcie życia płodowego dzięki rutynowym badaniom USG 3D i 4D przeprowadzanym w II i III trymestrze ciąży. W Polsce obowiązkowe jest USG 2D, jednak już USG 3D i 4D nie znajdują się na liście obowiązkowych badań.

Czym się różni USG 2D od USG 3D i 4D?

Obecnie, aby przyjrzeć się dokładnie dziecku w łonie matki, mamy kilka rodzajów obrazowania USG: 2D, 3D i 4D. System 2D pokazuje obraz w jednej płaszczyźnie. Natomiast dzięki obrazowaniu 3D i 4D możemy obserwować dziecko w różnych płaszczyznach i pod różnym kątem. Dzięki wysokiej jakości obrazu jest to bardzo dobra metoda do wykrycia np. rozszczepu podniebienia, rozszczepu kręgosłupa, wady serca.

Przewaga 3D nad 2D uwidacznia się szczególnie w wadach struktur powierzchniowych, twarzoczaszki, kończyn i cewy nerwowej. Obraz 3D jest statyczny, natomiast obrazowanie 4D polega na przestrzennym obrazowaniu w czasie rzeczywistym (film). USG  obrazuje nie tylko przekroje anatomiczne, ale również zewnętrzną powierzchnię ciała płodu. Dzięki temu można zobaczyć wygląd twarzy dziecka, precyzyjnie ocenić budowę serca czy kończyn.

Przy zastosowaniu techniki USG 4D podczas badania możliwa jest także obserwacja zachowania i ruchów płodu.

Zobacz różnicę między USG 2D, 3D i 4D.


Co widać na zdjęciach z USG 3D i 4D?

Zdjęcia wykonane za pomocą USG 2D często wymagają od rodziców ogromnej wyobraźni, aby dostrzec na nich to, co widzi lekarz. Obraz dziecka uzyskiwany dzięki USG 3D i 4D jest bardziej wyraźny i czytelny nie tylko dla specjalistów.

USG 4D

Metoda 4D pozwala zobaczyć poruszającego się malca w łonie matki. W trzecim trymestrze ciąży można w ten sposób oglądać, jak dziecko ziewa czy się uśmiecha. Rodzice mogą też zaobserwować jego wyraz twarzy – zobaczyć uśmiech czy grymas. Istnieje także możliwość nagrania widocznego obrazu w postaci krótkiego filmu.

Ta pamiątka z okresu ciąży może być wykonana „przy okazji” badania między 12-16 tygodniem ciąży lub około 28 tygodnia ciąży. Jednak ze względu na indywidualne czynniki warunkujące jakość zdjęć np. położenie płodu, etap rozwoju itp. termin wykonania USG 4D może wskazać lekarz. Przy okazji badania można też zrobić zdjęcie, które będzie pierwszą fotografią w albumie potomka. 

USG na ratunek dzieciom z wadą serca

Codziennie w Polsce rodzą się  dzieci z wadą serca. Obecnie, dzięki ogromnemu postępowi kardiochirurgii, możliwe stało się uratowanie zdrowia i życia wielu z tych dzieci. Powodzenie interwencji chirurgicznych zależy jednak w bardzo dużym stopniu od tego, kiedy wada zostanie zdiagnozowana i w jakim stanie malec dotrze do ośrodka specjalistycznego. Wielu rodziców o problemach serca swojego potomka dowiaduje się w czasie badania USG, jeszcze w ciąży. Jeśli ginekolog skieruje ich do kardiologa prenatalnego, który zdiagnozuje wadę i wyśle do rodziców do właściwego ośrodka, specjaliści będą mogli zaplanować leczenie malca już od pierwszych chwil jego życia, a czasami nawet w trakcie ciąży. Niestety, bywa też i tak, że rodzice o wadzie serca dowiadują się kilka godzin po urodzeniu dziecka, gdy nagle z niewyjaśnionych powodów u dziecka obserwowane są patologiczne objawy np. sinica. Jeśli lekarz to zauważy i w porę skieruje noworodka do specjalistycznego ośrodka, dziecko ma szansę na wyleczenie.

Czy USG 3D i 4D jest bezpieczne dla dziecka?

Badanie USG jest bezpieczne zarówno dla matki, jaki i dla dziecka. Trwa około 20 minut przy ciąży pojedynczej i mniej więcej 40 minut przy ciąży bliźniaczej. Nie wymaga specjalnego przygotowania. Wynik badania przedstawiany jest w formie krótkiego nagrania filmu na płycie DVD wraz z dołączonymi zdjęciami. 

USG 3D nie tylko w ciąży

Badanie USG 3D przydatne jest nie tylko w ciąży. W ultrasonografii ginekologicznej jest wykorzystywane w diagnozowaniu wad wrodzonych macicy. Lepiej obrazuje kształt jamy macicy niż ultrasonografia dwuwymiarowa. W zmianach jajnika pomaga w ocenie stopnia ich unaczynienia, gęstości siatki naczyń krwionośnych w guzie czy torbieli.

Przeczytaj, jak kształtować zdrowe nawyki dziecka.

Autor: Halina Pilonis
Konsultacja merytoryczna: Aleksandra Woźniak Specjalista ds. Informacji Medycznej Medicover