Szczepienie przeciwko grypie

Szczepienie jest najlepszym sposobem na ochronę przed grypą.

Dzięki szczepieniu nie tylko wzmocnisz odporność na zakażenie wirusem grypy, ale również zmniejszysz ryzyko wystąpienia powikłań związanych z chorobą. Najczęstsze powikłania grypy to np. zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli, zapalenie ucha środkowego oraz zapalenie mięśnia serca i osierdzia.

Działanie i skład szczepionki przeciwko grypie

Szczepionka stymuluje produkcję przeciwciał1 przeciwko grypie, które pomagają zwalczyć zakażenie. W jej skład wchodzą wyizolowane antygeny2 wirusa grypy typu A i B. Obecna szczepionka chroni nie tylko przed szczepem pandemicznym A(H1N1)/California, ale również przed szczepem grypy A(H3N2)/Hong Kong i przed typem B/Brisbane.

Zaszczepić powinni się...

Obecnie zalecane jest, aby przeciwko grypie szczepili się wszyscy, począwszy od dzieci w 6 miesiącu życia. Jednakże wyszczególnione są grupy, które w szczególności powinny zostać objęte szczepieniami. Są to:

  • zdrowe dzieci w wieku od 6 miesięcy do 18. roku życia, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci do 5. roku życia
  • dzieci z grup ryzyka w wieku od 6. miesiąca życia do 18. roku życia, szczególnie zakażone wirusem HIV, ze schorzeniami immunologiczno-hematologicznymi, w tym małopłytkowością idiopatyczną, ostrą białaczką, chłoniakiem, sferocytozą wrodzoną, brakiem lub dysfunkcją śledziony, z pierwotnymi niedoborami odporności, po leczeniu immunosupresyjnym, po przeszczepieniu szpiku, przed lub po przeszczepieniu narządów wewnętrznych, leczone przewlekle salicylanami
  • osoby po 55. roku życia
  • dorośli i dzieci chorujący na przewlekłe choroby układu sercowo-naczyniowego, układu oddechowego (w tym chorzy na astmę), nerek, wątroby, neurologiczne, hematologiczne, metaboliczne (w tym cukrzycę) oraz chorzy z niedoborami odporności i po przeszczepie narządów lub tkanek
  • kobiety w ciąży lub ją planujące
  • pracownicy ochrony zdrowia, szkół, handlu, transportu oraz funkcjonariusze publiczni, a w szczególności policjanci, żołnierze, strażnicy graniczni i strażacy
  • osoby mające bliski kontakt zawodowy lub rodzinny z dziećmi w wieku do ukończenia 6. miesiąca życia oraz z osobami w wieku podeszłym lub przewlekle chorymi
  • pensjonariusze domów spokojnej starości, domów pomocy społecznej oraz innych placówek zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku
Jak mogę umówić się na szczepienie w Medicover?rozwińzwiń
  • Jeśli nie masz opieki medycznej w Medicover: zakupisz wizytę w MediStore.
Dlaczego trzeba szczepić się co roku?rozwińzwiń

Szczepienia należy powtarzać co roku ze względu na to, że wirusy grypy nieustannie ewoluują. Dlatego też przechorowanie grypy w jednym sezonie nie zabezpiecza przed zachorowaniem w kolejnych latach. Również z tego powodu co roku skład szczepionki jest zmieniany i opracowywany na podstawie poprzednich sezonów infekcyjnych.

Kiedy warto się zaszczepić? rozwińzwiń

Najlepiej zaszczep się przed sezonem infekcyjnym, który w Polsce trwa od września do końca kwietnia. Jednak szczyt zachorowań na grypę pojawia się zazwyczaj między styczniem a marcem, więc warto zaszczepić się nawet w grudniu czy na początku stycznia. Ochronę uzyskasz już po ok. 2 tygodniach od szczepienia.

Kto nie może się zaszczepić?rozwińzwiń

Za każdym razem przed szczepieniem zostaniesz zbadany przez lekarza, który oceni twój stan zdrowia i sprawdzi czy nie występują u ciebie ewentualne przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie rezygnuj ze szczepienia, jeżeli nie ma ku temu medycznych przeciwwskazań.

Sytuacje, w których nie powinieneś się szczepić to:

  • gdy jesteś uczulony na substancje występujące w szczepionce, np. na białko jaja kurzego, formaldehyd, bromek trimetylocetyloaminowy, polisorbat 80 czy gentamycynę
  • gdy po podaniu poprzedniej dawki szczepionki wystąpiła u ciebie reakcja alergiczna
  • gdy chorowałeś kiedyś na zespół Gullaina-Barre
  • gdy chorujesz na postępującą chorobę neurologiczną
  • gdy występuje u ciebie ostra i ciężka infekcja z gorączką – wtedy szczepienie powinno zostać odroczone do czasu, gdy wyzdrowiejesz
Jestem w ciąży/karmię piersią. Czy mogę się zaszczepić? rozwińzwiń

Jeżeli jesteś w ciąży lub karmisz piersią to możesz, a nawet powinnaś, zaszczepić się przeciwko grypie. Szczepionka ta jest szczepionką inaktywowaną, czyli zawierającą nieżywe fragmenty drobnoustroju.

Zaszczepić się przeciwko grypie możesz przed zajściem w ciążę, w jej trakcie (niezależnie od tygodnia ciąży) oraz zaraz po porodzie – przeciwciała przechodzą przez łożysko i są wydzielane do mleka.

Jeżeli podejrzewasz, że jesteś lub jesteś w ciąży albo karmisz piersią pamiętaj, żeby poinformować o tym lekarza podczas kwalifikacji do szczepienia.

Czy po szczepieniu mogę się źle czuć?rozwińzwiń

Szczepionki są bezpieczne, a ich bezpieczeństwo jest oceniane w badaniach przeprowadzanych przez uznane organizacje, takie jak Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), Europejska Agencja Leków (EMA), Narodowy Instytut Leków czy Państwowy Zakład Higieny.

Może się jednak zdarzyć, że po szczepieniu pojawią się odczyny poszczepienne – w większości przypadków mają one łagodny przebieg i nie pozostawiają trwałych następstw. Najczęściej występujące działania niepożądane to:

  • miejscowe – zaczerwienienie, ból lub obrzęk w miejscu wkłucia
  • ogólne – ból głowy, potliwość, bóle mięśni i stawów, gorączka, złe samopoczucie, dreszcze lub uczucie zmęczenia.

Objawy te zazwyczaj ustępują w ciągu 1-2 dni, a żeby je złagodzić możesz zastosować zimne okłady oraz leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe dostępne bez recepty, np. paracetamol czy ibuprofen.

Poważniejsze odczyny poszczepienne, które zdarzają się jednak wyjątkowo rzadko to:

  • reakcje alergiczne, bardzo rzadko prowadzące do wstrząsu anafilaktycznego3 lub do obrzęku w okolicy głowy i szyi, obejmującego twarz, usta, język, gardło lub inne części ciała
  • reakcje skórne, które mogą dotyczyć całego ciała, włącznie ze świądem, pokrzywką lub wysypką
  • zapalenie naczyń krwionośnych mogące powodować wysypkę skórną i w bardzo rzadkich przypadkach przejściowe zaburzenia czynności nerek
  • ból umiejscowiony na przebiegu nerwu (nerwoból), nieprawidłowe odbieranie wrażeń dotyku, bólu, ciepła i zimna (parestezje), drgawki z towarzyszącą gorączką, zaburzenia neurologiczne, które mogą prowadzić do sztywności karku, dezorientacji, drętwienia, bólu i osłabienia kończyn, zaburzenia równowagi, utraty refleksu, paraliżu części lub całego ciała (zapalenie mózgu i rdzenia, zapalenie nerwu, zespół Guillan-Barré)
  • tymczasowe obniżenie liczby płytek krwi (ich mała liczba może prowadzić do zwiększonej skłonności do siniaków i krwawień), tymczasowy obrzęk węzłów chłonnych szyjnych, pachowych lub pachwinowych
Jakie preparaty do szczepienia są dostępne w Polsce?rozwińzwiń

W Polsce dostępne są następujące preparaty: Influvac i Influvac Junior oraz Vaxigrip i Vaxigrip Junior.

Jaki jest schemat szczepienia?rozwińzwiń

Schemat szczepienia zależy od wieku osoby szczepionej:

  • dzieci od ukończenia 6. miesiąca do ukończenia 3. roku życia – jedna dawka 0,25 ml lub 0,5 ml
  • dzieci od 3. do 18. roku życia – jedna dawka 0,5 ml
  • dorośli – jedna dawka co roku

Przy pierwszorazowym szczepieniu dzieci w wieku od 6. miesiąca do ukończenia 8. roku życia należy podać 2 dawki szczepionki w odstępie 4 tygodni.


Przypisyrozwińzwiń

1 Przeciwciała - Białka, które są produkowane przez komórki układu odpornościowego, limfocyty B, w odpowiedzi na zakażenie. Ich zadaniem jest wiązanie, czyli zakłócanie działania, antygenów. Antygeny to substancje, które „alarmują” system odpornościowy, mogą nimi być np. komórki bakterii lub komórki nowotworowe.
2
Antygen – Substancja, która „alarmuje” nasz system odpornościowy, może nim być np. komórka bakterii lub komórka nowotworowa.

Źródłarozwińzwiń
  • Brydak LB, Romanowska M: Grypa, ostatnią niekontrolowaną plagą ludzkości. Ulotka dla pacjentów. Krajowy Ośrodek ds. Grypy, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny, Warszawa 2010, dostępne: www.pzh.gov.pl
  • Proposed Recommendations 2016-17 Influenza Season, Advisory Committee on Immunization Practices https://www.cdc.gov/vaccines/acip/meetings/downloads/slides-2016-02/flu-04-grohskopf.pdf
  • Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 marca 2016r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2017.