Rak szyjki macicy

Rak szyjki macicy jest w skali świata drugim, po raku piersi, najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet. Niemal 85% przypadków tej choroby jest notowanych w Afryce i Ameryce Południowej. W Polsce jest to szósty pod względem częstości występowania nowotwór złośliwy u kobiet, po raku piersi, płuc, nowotworach skóry, raku endometrium, jelita grubego i jajnika. Najwięcej zachorowań na raka szyjki macicy notuje się między 45. a 55. rokiem życia.

Polki zbyt często umierają na raka szyjki macicy

W 2013 roku raka szyjki macicy stwierdzono u 2909 Polek, a z jego powodu zmarło 1669 kobiet. Częstość zachorowań na raka szyjki macicy w Polsce jest o około 15% wyższa niż średnia dla krajów Unii Europejskiej. Jeszcze gorzej wygląda wskaźnik umieralności, w Polsce jest on o 70% wyższy niż średnia dla krajów Unii. Różnice te wynikają przede wszystkim z powszechności zgłaszania się kobiet na badania przesiewowe – w Polsce cytologię robi ok. 27% kobiet, podczas gdy np. w Wielkiej Brytanii jest to 78%, a w Szwecji nawet 90% kobiet.

Gdzie rozwija się choroba?

Rak szyjki macicy najczęściej rozwija się na jej zewnętrznej części, znajdującej się w pochwie i nazywanej tarczą części pochwowej. Jest to miejsce, gdzie przebiega granica między dwoma rodzajami nabłonków – nabłonkiem gruczołowym, wyścielającym jamę macicy i kanał szyjki, oraz płaskim – pokrywającym część pochwową szyjki i pochwę. Właśnie to miejsce, nazywane strefą transformacji, jest miejscem rozwoju raka szyjki. Może on się tworzyć z komórek obu nabłonków, jednak zdecydowanie częściej spotyka się raka płaskonabłonkowego.

Konsultacja merytoryczna: dr n. med. Lidia Walczak, ginekolog

Źródła:

  • Krajowy Rejestr Nowotworów (http://onkologia.org.pl/).
  • „Rak szyjki macicy” Paweł Blecharz (http://onkologia.mp.pl/chorobynowotworowe/99295,rak-szyjki-macicy).
  • Materiały Fundacji Kwiat Kobiecości (http://www.kwiatkobiecosci.pl/).
  • Materiały Polskiej Koalicji na Rzecz Walki z Rakiem Szyjki Macicy (http://koalicjarsm.pl/).
  • Materiały Populacyjnego Programu Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy (http://www.bezplatnacytologia.pl/).
  • „Podstawy chirurgii. Podręcznik dla lekarzy specjalizujących się w chirurgii ogólnej” pod red. Jacka Szmidta i Jarosława Kużdżała.
  • „Ginekologia. Podręcznik dla położnych, pielęgniarek i fizjoterapeutów” pod red. Tomasza Opali.
  • Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego na temat profilaktyki raka gruczołowego szyjki macicy, Ginekologia Polska, 2008, 79, 710-714.
  • Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące diagnostyki, profilaktyki i wczesnego wykrywania raka szyjki macicy, Przegląd Menopauzalny, 4/2006, 198-201.
  • Program Szczepień Ochronnych 2016.
  • Rekomendacje Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące szczepienia przeciwko zakażeniom HPV, Ginekologia Polska, 2009, 80, 139-146.
  • Charakterystyka produktu leczniczego Gardasil (szczepionki przeciwko HPV).