Rak prostaty - jak wygląda badanie?

Stan prostaty można zbadać, wykonując proste badanie krwi i odwiedzając urologa. A ponieważ prostata wraz z wiekiem rozrasta się u wielu mężczyzn, jej kontrola musi być tak regularna, jak przegląd naszych samochodów. Zobacz, jak zbadać prostatę.
  1. Co to jest prostata?
  2. Do czego prowadzi rozrost prostaty? 
  3. Czy każdy rozrost prostaty to rak?
  4. Proste badanie prostaty. Zrób badanie krwi

W Polsce na raka prostaty zapada ponad 12 tysięcy mężczyzn rocznie. I choć onkolodzy wciąż powtarzają, że wiele nowotworów można by skutecznie leczyć, gdyby zostały odpowiednio wcześnie wykryte, panowie zbyt rzadko się badają.

Co to jest prostata?

Prostata - nazywana sterczem - to gruczoł krokowy wielkości kasztana, który okala cewkę moczową. Wydziela płyn nasienny, który wraz z plemnikami tworzy spermę. Rak prostaty zwany inaczej rakiem stercza czy gruczołu krokowego jest jednym z najczęściej występujących nowotworów złośliwych wśród mężczyzn. Rak stercza rozwija się skrycie i może ujawnić się dopiero wtedy, gdy choroba jest już w zaawansowanym stadium, a nawet wtedy, gdy doszło do rozwinięcia przerzutów do innych tkanek i narządów organizmu. Bezobjawowy przebieg raka stercza w początkowej fazie oraz nieuzasadniony opór przed badaniami profilaktycznymi powodują, że każdego roku ponad 4 tys. Polaków umiera z powodu tej choroby. Przegrywamy walkę z tym nowotworem, choć rozwija się bardzo długo, a regularne badania mogą przyczynić się do wczesnej diagnozy i w konsekwencji wydłużenia życia chorego.

Do czego prowadzi rozrost prostaty? 

Wraz z wiekiem u mężczyzn prostata zaczyna się rozrastać. U jednych szybciej, u innych wolniej - jeśli skończyłeś piątą dekadę życia prawdopodobnie odczuwasz skutki łagodnego rozrostu gruczołu. Łagodny rozrost prostaty powoduje zwiększenie jej rozmiarów, co czasami prowadzi do zwężenia cewki moczowej. To z kolei stanowi przeszkodę dla odpływu moczu. Tymczasem zastój moczu może być przyczyną groźnych chorób nerek i pęcherza. Objawami zwężenia cewki są osłabienie siły lub przerywanie strumienia podczas oddawania moczu, wydłużenie czasu oddawania moczu, uczucie zaleganie po załatwieniu się, wykapywanie lub nietrzymanie moczu. Drażniąca pęcherz prostata może też powodować częstomocz, oddawanie moczu w nocy gwałtowne parcie na pęcherz. W przypadku niepokojących objawów należy skonsultować się z lekarzem internistą lub urologiem, jeśli lekarz prowadzący (internista bądź specjalista medycyny rodzinnej) zdecyduje o konieczności konsultacji urologicznej. 


Czy każdy rozrost prostaty to rak?

Łagodny przerost prostaty leczy się farmakologicznie, zabiegami laserowymi, a niekiedy chirurgicznie. Jednak zawsze w przypadku takich dolegliwości trzeba wykluczyć raka. Samodzielne leczenie się preparatami na prostatę reklamowanymi w telewizji czy internecie bez konsultacji z lekarzem może być groźne. Chory, nie korzystając z pomocy urologa, traci możliwość wdrożenia właściwej terapii łagodnego przerostu prostaty lub szansę na wczesne wykrycie i wyleczenie raka prostaty. Biorąc pod uwagę, że nowotwór ten często rozwija się bezobjawowo, panowie powinni badać się bez względu na to, czy mają jakieś symptomy choroby, czy nie. Dlatego po 50. roku życia powinni wykonywać badanie prostaty regularnie raz lub dwa razy na rok, chyba że lekarz prowadzący zaleci inaczej. Tak, jak kobiety badają piersi czy robią cytologię szyjki macicy, tak mężczyźni powinni kontrolować swoją prostatę – podkreślają urolodzy.

Proste badanie prostaty. Zrób badanie krwi

Wczesne wykrycie raka prostaty zwiększa szanse na jego wyleczenie. Dlatego warto zgłosić się na badanie krwi, żeby określić wartość antygenu PSA. Jego podwyższony poziom może wskazywać na zmiany chorobowe w obrębie prostaty. Stwierdzenie zwiększonego stężenia PSA nie jest jednoznaczne z rozpoznaniem raka. Może być wynikiem łagodnego rozrostu lub zapalenia stercza. Stężenie PSA zwiększa się też po wytrysku, podczas przyjmowania niektórych leków, alkoholu, a także bezpośrednio po badaniu prostaty. Jednak każde stwierdzenie nieprawidłowej wartości antygenu PSA powinno być sygnałem skłaniającym do konsultacji lekarskiej i podjęcia dalszych badań diagnostycznych. 

Autor: Halina Pilonis
Konsultacja merytoryczna: lek. Agnieszka Motyl, specjalista epidemiologii, lekarz medycyny podróży