Przyczyny raka piersi

Przyczyna rozwoju raka piersi nie jest do końca znana. Wyodrębniono jednak czynniki ryzyka, które zwiększają prawdopodobieństwo zachorowania. Najważniejsze z nich to:

  • obecność mutacji genów, przede wszystkim BRCA1 i BRCA2, ale ryzyko zachorowania na raka piersi mogą zwiększać również mutacje innych genów, np. TP53, PTEN, CHEK2, CDH1, PALPB2
  • nowotwór piersi u bliskich krewnych, np. babci, matki, ciotki lub siostry
  • przebyte zachorowanie na raka piersi
  • wiek powyżej 50. roku życia - ryzyko zachorowania na raka piersi wzrasta z wiekiem
  • płeć żeńska - u mężczyzn rak sutka występuje rzadko
  • wystąpienie pierwszej miesiączki w młodym wieku, czyli poniżej 12. roku życia
  • menopauza w późnym wieku, czyli powyżej 55. roku życia
  • długotrwałe stosowanie hormonalnej terapii zastępczej
  • nadwaga i otyłość u kobiet po menopauzie
  • mała aktywność fizyczna
  • ekspozycja na działanie promieniowania jonizującego
  • bezdzietność
  • późny wiek, powyżej 30. roku życia, urodzenia pierwszego dziecka
  • niekarmienie dzieci piersią
  • duża ilość tkanki gruczołowej w piersiach, nazywana wysoką gęstością piersi
  • długotrwałe stosowanie doustnej antykoncepcji hormonalnej - jest to niewielki wzrost ryzyka
  • przebyty rak jajnika, endometrium lub jelita grubego
  • częste spożywanie alkoholu

Nie na wszystkie te czynniki kobieta ma wpływ, więc ryzyka zachorowania nie da się zupełnie zredukować, jednak nawet np. utrzymanie prawidłowej masy ciała, może wpłynąć korzystnie na obniżenie ryzyka rozwoju nowotworu sutka. Ponadto dzięki temu, że niektóre czynniki ryzyka zostały zidentyfikowane, osoby bardziej zagrożone rakiem piersi mogą zostać objęte lepszą profilaktyką.

Znaczący wpływ na zachorowanie na raka piersi ma wiek. Kobiety przed 35. rokiem życia chorują rzadko, a największą grupę chorych stanowią kobiety w wieku 50-69 lat. Dlatego programami badań przesiewowych w kierunku nowotworu sutka objęte są kobiety z tej właśnie grupy wiekowej.

Istotny jest również czynnik rodzinny. W ¼ przypadków raka sutka stwierdza się rodzinne występowanie choroby (np. u babci, matki lub siostry), a 5-10% zachorowań jest związanych z występowaniem mutacji genu BRCA1 i BRCA2. Ryzyko zachorowania jest tym większe, im u większej ilości krewnych rak wystąpił.

Istnieją skale, które umożliwiają indywidualną oceną ryzyka wystąpienia raka piersi. Jedną z najpopularniejszych jest skala Gaila. Uwzględnia ona wywiad rodzinny, chorobowy, wiek wystąpienia pierwszej miesiączki oraz wiek urodzenia pierwszego dziecka. Ocenia się w ten sposób ryzyko 5-letnie oraz w trakcie całego życia.

Bardzo ważne jest uświadomienie kobietom, jakie czynniki zwiększają prawdopodobieństwo rozwoju nowotworu piersi oraz tego, że kobiety same mogą mieć wpływ na zmniejszenie tego ryzyka – poprzez zmianę stylu życia, utrzymanie prawidłowej masy ciała czy regularną aktywność fizyczną. 

Konsultacja merytoryczna: dr n. med. Małgorzata Sadowska, onkolog 

Przypisyrozwińzwiń

1 Czułość metody – zdolność metody do prawidłowego rozpoznania choroby u wszystkich tych, u których ona występuje. Określa zdolność testu do wykrywania osób chorych.
2
Swoistość metody - zdolność metody do poprawnego wykluczenia choroby. Określa zdolność testu do wykrywania osób zdrowych.
3
Węzeł wartowniczy – pierwszy węzeł chłonny na drodze spływu chłonki z rejonu wyciętego nowotworu, jest najbardziej prawdopodobnym miejscem pojawienia się pierwszego przerzutu. 

Źródłarozwińzwiń