Przygotowanie do ciąży

Planujecie zostać rodzicami? Na pewno wiecie, jak ważna jest odpowiednia opieka nad matką i dzieckiem w czasie ciąży, ale czy zdajecie sobie sprawę, że o zdrowie Waszego malucha możecie zadbać jeszcze przed jego poczęciem? Sprawdźcie, jak to zrobić i dlaczego dobre przygotowanie do ciąży jest tak ważne.

Jak się przygotować do ciąży

Na początku powinniście zadbać o zdrowy styl życia: rzućcie palenie, zrezygnujcie z picia alkoholuprowadźcie aktywny tryb życia i zadbajcie o prawidłowe żywienie. Alkohol nie tylko może powodować poronienia na początku ciąży i jest szkodliwy dla rozwijającego się dziecka, ale również negatywnie wpływa na płodność – zarówno Twoją, jak i Twojego partnera. Badania pokazują, że nawet niewielka ilość alkoholu może rozregulować cykl hormonalny kobiety, a u mężczyzn alkohol może prowadzić do zaburzeń w metabolizmie witaminy A, która jest potrzebna do prawidłowej produkcji plemników. Negatywnie na płodność wpływa również palenie papierosów – u mężczyzn może skutkować spadkiem jakości nasienia, a u kobiet zagęścić śluz szyjkowy (co niekorzystnie wpływa na ruchliwość plemników) i doprowadzić do niekorzystnych zmian w błonie śluzowej macicy, utrudniających zagnieżdżenie się zarodka.

W diecie powinniście unikać dużej ilości słodyczy i żywności wysoko przetworzonej, np. jedzenia typu „fast food”, słonych przekąsek czy dań gotowych. Zamiast tego starajcie się jeść produkty pełnowartościowe, dużo ryb, warzyw i owoców oraz dbajcie o różnorodność i regularność posiłków – czyli jedzcie mniej więcej 5 razy dziennie. Pamiętajcie, że ze względu na ryzyko zakażenia pasożytem powodującym toksoplazmozę, czyli chorobę, która może zaszkodzić rozwijającemu się dziecku, kobiety ciężarne i planujące ciążę nie powinny jeść surowych czy niedogotowanych jajek, mięsa i ryb.

Po rezygnacji z używek i zmianie diety zwróćcie uwagę na jakość i ilość Waszego wypoczynku – dobrze byłoby, żeby był to wypoczynek regularny, aktywny i najlepiej na świeżym powietrzu. Ważną częścią odpoczynku jest też sen, więc starajcie się spać ok. 8 godzin na dobę.

Przygotowanie do zdrowego macierzyństwa

Bardzo ważnym elementem dobrego przygotowania do ciąży jest Twój, jako przyszłej mamy, prawidłowy stan zdrowia. Tutaj największe znaczenie ma wykrycie i wyleczenie lub ustabilizowanie wszelkich chorób mogących mieć wpływ na zajście w ciążę jak i rozwój dziecka (np. cukrzyca, nadciśnienie, czy niedoczynność tarczycy). W związku z tym dobrze byłoby gdybyś udała się do ginekologa, który zleci Ci wykonanie podstawowych badań: cytologii, USG narządu rodnego, morfologii wraz z grupą krwi i czynnikiem Rh, badania ogólnego moczu, badania w kierunku toksoplazmozy i różyczki, badania stężenia hormonów tarczycy oraz badań na nosicielstwo wirusa HIV i zapalenia wątroby typu B. Poza tym lekarz porozmawia z Tobą o chorobach, na które chorowałaś lub chorujesz obecnie, o sposobach ich leczenia i o chorobach (szczególnie genetycznych), które występują w rodzinie Twojej i Twojego partnera. Ponadto zapyta o przebieg wcześniejszych ciąż i porodów (jeżeli były), o miesiączki, o stosowaną antykoncepcję oraz o zawód, stanowisko i warunki pracy i poziom Twojego stresu związany z pracą zawodową i życiem. 

W czasie porady przedciążowej lekarz powinien zalecić Ci suplementowanie kwasu foliowego w dawce 0,4 mg na dobę, na co najmniej 2 miesiące przed planowanym zajściem w ciążę i do końca pierwszego trymestru. Jednocześnie poinformuje, których leków powinnaś szczególnie unikać podczas starań o dziecko – są to np. retinoidy. Jeżeli chorujesz przewlekle to o zamiarze zajścia w ciąże powinnaś poinformować „swojego” lekarza specjalistę, który tak dopasuje leczenie, aby nie zaszkodziło dziecku.

Następną rzeczą, o której powinnaś pomyśleć, jest wykonanie zalecanych szczepień – pozwolą one na uniknięcie chorób zakaźnych i ich powikłań, które mogą być niebezpieczne nie tylko dla Ciebie, ale też dla Twojego dziecka.

  • Szczepienie przeciwko różyczce – w sytuacji, kiedy poziom Twoich przeciwciał przeciwko różyczce jest niski. Zachorowanie na różyczkę w czasie ciąży może doprowadzić do ciężkich uszkodzeń i wad rozwojowych dziecka, np. wad słuchu, wzroku i serca, problemów z rozwojem mowy, upośledzenie umysłowe czy deformację kości. Po tym szczepieniu powinnaś uniknąć zajścia w ciążę przez 1 miesiąc.
  • Szczepienie przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B) – zarażenie wirusem podczas ciąży może spowodować zakażenie dziecka, zarówno w trakcie życia płodowego jak i podczas porodu, i doprowadzić do marskości oraz raka wątroby. Poddać się temu szczepieniu możesz także podczas ciąży.
  • Szczepienie przeciwko ospie wietrznej – zachorowanie na ospę wietrzą w czasie ciąży grozi ciężkim przebiegiem i licznymi powikłaniami u Ciebie (np. ospowe zapalenie płuc), a poza tym zwiększa ryzyko poronienia i przedwczesnego porodu oraz może spowodować u dziecka blizny na skórze, deformacje kończyn, zanik kory mózgowej, opóźnienie umysłowe, a nawet śmierć. Po tym szczepieniu powinnaś uniknąć zajścia w ciążę przez 1 miesiąc.
  • Szczepienie przeciwko tężcowi, błonicy i krztuścowi – krztusiec u noworodków ma zazwyczaj bardzo ciężki przebieg i może prowadzić do niedotlenienia mózgu, powikłań neurologicznych, a nawet zgonu. Jeżeli zaszczepisz się przed ciążą, dajesz dziecku odporność poprzez przeciwciała przechodzące przez łożysko.
  • Szczepienie przeciwko grypie – zachorowanie na grypę w czasie ciąży stanowi czynnik ryzyka wystąpienia powikłań i zgonu w jej przebiegu. Poza tym zwiększa ryzyko poronienia, porodu przedwczesnego oraz wystąpienia zaburzeń neurologicznych i intelektualnych u dziecka. Poddać się temu szczepieniu możesz także już będąc w ciąży lub zaraz po porodzie – przeciwciała przechodzą przez łożysko i są wydzielane do mleka.

Przygotowanie do zdrowego ojcostwa

Twoje zdrowie, jako przyszłego ojca, także jest istotnym elementem dobrego przygotowania do ciąży. Dobrze byłoby, żebyś zrobił badania na nosicielstwo wirusa HIV i zapalenia wątroby typu B – zakażenia te są niebezpieczne zarówno dla Twojej partnerki, jak i dla Waszego przyszłego dziecka.

Aby nie stać się źródłem zakażenia i nie przenieść infekcji na swoje maleńkie dziecko warto żebyś zaszczepił się przypominająca dawką szczepionki przeciwko krztuścowi oraz, jeżeli dotychczas nie chorowałeś i nie byłeś szczepiony, przeciwko ospie wietrznej. Nie zapominaj też o corocznym szczepieniu przeciwko grypie. W ten pośredni sposób możesz odegrać znaczącą rolę w ochronie Twojego dziecka – bez tego jest ono prawie bezbronne, ponieważ w pierwszych miesiącach życia nie można go zaszczepić przeciwko tym chorobom.

Chcąc zostać ojcem powinieneś zadbać o jak najlepszą jakość swojego nasienia. Jego jakość wpływa na płodność i wynika nie tylko z ilości plemników, ale też z ich ruchliwości, żywotności, budowy oraz składu wydzieliny, w której są zanurzone. Negatywnie na jakość nasienia wpływa wiele czynników, przede wszystkim są to:

  • używki: nadużywanie alkoholu, palenie papierosów
  • stosowanie sterydów anabolicznych
  • nadmierny i długotrwały stres
  • niedobory minerałów, głównie cynku
  • złe lub niewystarczające leczenie chorób przewlekłych takich jak cukrzyca, otyłość, choroby tarczycy
  • narażenie na substancje toksyczne, np. fenole, dioksyny czy pestycydy i promieniowanie jonizujące
  • choroby przenoszone drogą płciową – rzeżączka, wirus HIV, chlamydia itp.
  • noszenie zbyt obcisłej, nieprzewiewanej bielizny, przegrzewanie organizmu (upały, długie gorące kąpiele, sauna) i trzymanie laptopa i innych urządzeń elektronicznych na kolanach – przyczyniają się do przegrzewania jąder, a wysoka temperatura wpływa negatywnie na produkcję plemników
  • siedzący tryb życia

Autor: Aleksandra Woźniak, Specjalista ds. Informacji Medycznej Medicover 
Konsultacja merytoryczna: dr n. med. Lidia Walczak, ginekolog

Źródła: