Zapobieganie odrze

Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania odrze są szczepienia ochronne. W Polsce obowiązkowe szczepienia przeciwko odrze prowadzone są od 1974 roku. Aktualny Program Szczepień Ochronnych na 2016 rok przewiduje podanie dwóch dawek szczepionki skojarzonej przeciwko odrze, śwince i różyczce: w 13.-14. miesiącu i w 10. roku życia dziecka.

Dostępne w Polsce preparaty szczepionkowe (szczepionka skojarzona MMR przeciwko odrze, śwince, różyczce) to:

  • M-M-RvaxPro firmy Sanofi Pasteur
  • Priorix firmy GSK

Szczepionka jest bezpieczna i skuteczna w zapobieganiu zachorowaniom na odrę – jej skuteczność sięga 95% po podaniu jednej dawki u dziecka w wieku ≥12 miesięcy i 99% po podaniu dwóch dawek. Podanie dwóch dawek szczepionki zapewnia długotrwałą ochronę.

Rzetelnie prowadzone badania naukowe i wieloletnie obserwacje osób zaszczepionych nie potwierdziły doniesień, że skojarzona szczepionka przeciwko odrze, śwince i różyczce wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia zaburzeń rozwoju, w tym autyzmu, nieswoistych zapaleń jelit i cukrzycy typu 1.

Co zrobić po spotkaniu z chorym na odrę?

Jeżeli chorowałeś na odrę lub otrzymałeś w przeszłości dwie dawki szczepionki, jesteś odporny i nie zachorujesz.

Osoby nieuodpornione powinny się zaszczepić szczepionką MMR, jeżeli nie istnieją przeciwwskazania do szczepienia. Szczepionka MMR podana w ciągu 72 godzin po spotkaniu z chorym na odrę może zapobiec zachorowaniu lub złagodzić przebieg choroby.

U osób w wieku ≥12 miesięcy, u których nie stwierdzono przeciwwskazań do szczepienia, zaleca się podanie MMR zamiast immunoglobuliny. Jeżeli po kontakcie nie doszło do zakażenia, szczepienie zapewni ochronę w przypadku kolejnego narażenia. Jeżeli po kontakcie dojdzie do zachorowania to szczepienie MMR nie zwiększa ryzyka wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych (w skrócie NOP) i nie zaostrza przebiegu choroby.

Osobom nieuodpornionym po spotkaniu z chorym na odrę, których z powodu przeciwwskazania lub braku zgody nie można zaszczepić szczepionką MMR, należy podać immunoglobulinę. Podanie immunoglobuliny w ciągu 6 dni po kontakcie z chorym na odrę może zapobiec zachorowaniu lub złagodzić przebieg choroby.

Konsultacja merytoryczna: lek. med. Agnieszka Motyl, epidemiolog, lekarz medycyny podróży

Źródła: 

  • http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs286/en/#
  • „Podstawy programu eliminacji odry na świecie i w Polsce” Agata Makówka, Włodzimierz Gut, Bogumiła Litwińska, Przegląd Epidemiologiczny 2007; 61: 135 – 142.
  • „Prevention of measles, rubella, congenital rubella syndrome, and mumps, 2013: summary recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP)”. MMWR Recomm. Rep., 2013; 62: 1–34.
  • http://www.szczepienia.pzh.gov.pl/main.php
  • „Jak spreparowano dowody przeciwko szczepionce MMR.  How the case against the MMR vaccine was fixed.” Brian Deer, BMJ, 2011; 342: c5347.