Niedoczynność tarczycy

Szacuje się, że problemy z tarczycą ma co piąty Polak, a jedną z najczęstszych chorób tego gruczołu jest niedoczynność. To właśnie ona może być winna tyciu, ciągłemu zmęczeniu i uczuciu chłodu oraz pogorszeniu nastroju. Zauważasz u siebie takie objawy? Nie czekaj na rozwój choroby!

Pomimo swoich niepozornych rozmiarów tarczyca pełni w organizmie wiele zadań – odpowiada bowiem za wytwarzanie hormonów T3 i T4, które potrzebne są niemal wszystkim naszym tkankom. Wpływa na funkcjonowanie układu krwionośnego, reguluje metabolizm, temperaturę ciała, wpływa na kondycję skóry i włosów, a nawet oddziałuje na nastrój.

Jedna choroba, wiele przyczyn

Tarczycę dotykają różne choroby, ale tą występującą najczęściej jest niedoczynność. Może mieć ona wiele przyczyn i wyróżnia się jej trzy rodzaje – pierwotną, wtórną oraz trzeciorzędową. Niedoczynność pierwotna spowodowana jest uszkodzeniem tego gruczołu, do którego może dojść w różny sposób, na przykład w efekcie stanu zapalnego, radioterapii okolic szyi czy znacznych niedoborów jodu. Do niedoczynności wtórnej dochodzi, gdy uszkodzona jest przysadka, a trzeciorzędową diagnozuje się w przypadku niedoborów hormonu regulującego pracę przysadki lub jego nieprawidłowego działania.

Zwolnione obroty

Efektem niedoczynności jest praca naszego organizmu na zwolnionych obrotach. To dlatego chorzy tyją i skarżą się na obrzęki powiek, dłoni oraz pogrubienie rysów twarzy, a także ciągłe uczucie chłodu i łatwe marznięcie. Charakterystycznymi dla tej dolegliwości objawami są również: obniżona odporność, osłabienie, nadmierna senność, problemy z koncentracją i pamięcią, suchość skóry, łamliwość włosów i chrypka. U kobiet mogą też pojawić się zaburzenia cyklu miesięcznego i trudności z zajściem w ciążę. Mężczyznom z kolei może dokuczać osłabienie libido, a także zaburzenia wzwodu. Jeśli zauważymy u siebie tego rodzaju symptomy, warto się przebadać – diagnostyka nie jest wcale skomplikowana, a wczesne rozpoznanie pozwala podjąć odpowiednie kroki i wyeliminować nieprzyjemne dolegliwości. Jedynym sposobem leczenia jest dostarczanie organizmowi tyroksyny, czyli hormonu tarczycy, w postaci tabletek. Trzeba je niestety przyjmować już do końca życia.

Badaj i lecz

W przypadku podejrzenia niedoczynności tarczycy, lekarz w pierwszej kolejności kieruje pacjenta na badanie krwi. W jego ramach sprawdza się stężenie hormonów – TSH i FT4. Warto też wykonać oznaczenie stężenia przeciwciał przeciwtarczycowych (anty-TPO) – w ten sposób możemy zweryfikować, czy niedoczynność nie jest związana z autoimmunologiczną chorobą tego gruczołu. Z badaniami lepiej nie czekać, bo nieleczona (albo źle leczona) niedoczynność tarczycy jest nie tylko uciążliwa i pogarsza jakość życia, ale może też prowadzić do powikłań. Tym najcięższym jest śpiączka hipometaboliczna, która co prawda występuje rzadko, ale może doprowadzić nawet do śmierci.

Konsultacja merytoryczna: dr n. med. Renata Głowskowska – Koptas, endokrynolog

Przypisyrozwińzwiń

1 Białka, które są produkowane przez komórki układu odpornościowego, limfocyty B, w odpowiedzi na zakażenie. Ich zadaniem jest wiązanie, czyli zakłócanie działania, antygenów. Antygeny to substancje, które „alarmują” system odpornościowy, mogą nimi być np. komórki bakterii lub komórki nowotworowe.
2
Choroba, w której układ odpornościowy organizmu nieprawidłowo identyfikuje własne komórki jako obce, i w ramach obrony wytwarza przeciwciała uszkadzające własne komórki. 

Źródłarozwińzwiń
  • „Interna Szczeklika 2014”.
  • „Postępowanie w chorobach tarczycy u kobiet w ciąży” Endokrynologia Polska, tom 62, numer 4/2011.
  • „Diagnostyka czynnościowa zaburzeń hormonalnych z elementami diagnostyki różnicowej” pod red. prof. A. Lewińskiego i A. Zygmunta, wyd. 1, 2011.
  • „Interpretacja wyników badań czynności tarczycy w codziennej praktyce lekarskiej” prof. M. Ruchała, Medycyna po dyplomie, luty 2013.
  • “Thyroid and Adrenal Disorder” A. Sharma, D. Levy, Rosen's Emergency Medicine 2014, red. John A. Marx, Robert S. Hockberger and Ron M. Walls, Elsevier, rozdz. 128. str. 1676-1692.
  • “Thyroid” M. Kim, P. Ladenson, Goldman's Cecil Medicine, pod red. Andrew I. Schafer, Elsevier 2012, rozdz. 233, str.1450-1463.