Niedoczynność tarczycy

Szacuje się, że problemy z tarczycą ma co piąty Polak, a jedną z najczęstszych chorób tego gruczołu jest niedoczynność. To właśnie ona może być winna tyciu, ciągłemu zmęczeniu i uczuciu chłodu oraz pogorszeniu nastroju. Zauważasz u siebie takie objawy? Nie czekaj na rozwój choroby!

Pomimo swoich niepozornych rozmiarów tarczyca pełni w organizmie wiele zadań – odpowiada bowiem za wytwarzanie hormonów T3 i T4, które potrzebne są niemal wszystkim naszym tkankom. Wpływa na funkcjonowanie układu krwionośnego, reguluje metabolizm, temperaturę ciała, wpływa na kondycję skóry i włosów, a nawet oddziałuje na nastrój.

Jedna choroba, wiele przyczyn

Tarczycę dotykają różne choroby, ale tą występującą najczęściej jest niedoczynność. Może mieć ona wiele przyczyn i wyróżnia się jej trzy rodzaje – pierwotną, wtórną oraz trzeciorzędową. Niedoczynność pierwotna spowodowana jest uszkodzeniem tego gruczołu, do którego może dojść w różny sposób, na przykład w efekcie stanu zapalnego, radioterapii okolic szyi czy znacznych niedoborów jodu. Do niedoczynności wtórnej dochodzi, gdy uszkodzona jest przysadka, a trzeciorzędową diagnozuje się w przypadku niedoborów hormonu regulującego pracę przysadki lub jego nieprawidłowego działania.

Zwolnione obroty

Efektem niedoczynności jest praca naszego organizmu na zwolnionych obrotach. To dlatego chorzy tyją i skarżą się na obrzęki powiek, dłoni oraz pogrubienie rysów twarzy, a także ciągłe uczucie chłodu i łatwe marznięcie. Charakterystycznymi dla tej dolegliwości objawami są również: obniżona odporność, osłabienie, nadmierna senność, problemy z koncentracją i pamięcią, suchość skóry, łamliwość włosów i chrypka. U kobiet mogą też pojawić się zaburzenia cyklu miesięcznego i trudności z zajściem w ciążę. Mężczyznom z kolei może dokuczać osłabienie libido, a także zaburzenia wzwodu. Jeśli zauważymy u siebie tego rodzaju symptomy, warto się przebadać – diagnostyka nie jest wcale skomplikowana, a wczesne rozpoznanie pozwala podjąć odpowiednie kroki i wyeliminować nieprzyjemne dolegliwości. Jedynym sposobem leczenia jest dostarczanie organizmowi tyroksyny, czyli hormonu tarczycy, w postaci tabletek. Trzeba je niestety przyjmować już do końca życia.

Badaj i lecz

W przypadku podejrzenia niedoczynności tarczycy, lekarz w pierwszej kolejności kieruje pacjenta na badanie krwi. W jego ramach sprawdza się stężenie hormonów – TSH i FT4. Warto też wykonać oznaczenie stężenia przeciwciał przeciwtarczycowych (anty-TPO) – w ten sposób możemy zweryfikować, czy niedoczynność nie jest związana z autoimmunologiczną chorobą tego gruczołu. Z badaniami lepiej nie czekać, bo nieleczona (albo źle leczona) niedoczynność tarczycy jest nie tylko uciążliwa i pogarsza jakość życia, ale może też prowadzić do powikłań. Tym najcięższym jest śpiączka hipometaboliczna, która co prawda występuje rzadko, ale może doprowadzić nawet do śmierci.

Konsultacja merytorycznarozwińzwiń

dr n. med. Renata Głowskowska – Koptas, endokrynolog

Przypisyrozwińzwiń

1 Białka, które są produkowane przez komórki układu odpornościowego, limfocyty B, w odpowiedzi na zakażenie. Ich zadaniem jest wiązanie, czyli zakłócanie działania, antygenów. Antygeny to substancje, które „alarmują” system odpornościowy, mogą nimi być np. komórki bakterii lub komórki nowotworowe.
2
Choroba, w której układ odpornościowy organizmu nieprawidłowo identyfikuje własne komórki jako obce, i w ramach obrony wytwarza przeciwciała uszkadzające własne komórki. 

Źródłarozwińzwiń
  • „Interna Szczeklika 2014”.
  • „Postępowanie w chorobach tarczycy u kobiet w ciąży” Endokrynologia Polska, tom 62, numer 4/2011.
  • „Diagnostyka czynnościowa zaburzeń hormonalnych z elementami diagnostyki różnicowej” pod red. prof. A. Lewińskiego i A. Zygmunta, wyd. 1, 2011.
  • „Interpretacja wyników badań czynności tarczycy w codziennej praktyce lekarskiej” prof. M. Ruchała, Medycyna po dyplomie, luty 2013.
  • “Thyroid and Adrenal Disorder” A. Sharma, D. Levy, Rosen's Emergency Medicine 2014, red. John A. Marx, Robert S. Hockberger and Ron M. Walls, Elsevier, rozdz. 128. str. 1676-1692.
  • “Thyroid” M. Kim, P. Ladenson, Goldman's Cecil Medicine, pod red. Andrew I. Schafer, Elsevier 2012, rozdz. 233, str.1450-1463.