Leczenie kanałowe zęba (endodoncja). Na czym polega?

Leczenie kanałowe przeprowadza się, kiedy doszło do nieodwracalnych zmian w miazdze zęba. Zazwyczaj doprowadza do tego nieleczona próchnica czy urazy zębów. Wbrew obawom pacjentów leczenie kanałowe nie boli – współczesne metody pozwalają na bezbolesne przeprowadzenie zabiegu. Dowiedz się, na czym polega endodoncja.
  1. Leczenie kanałowe (endodoncja) a budowa zęba
  2. Kiedy jest konieczne leczenie kanałowe ?
  3. Jak wygląda leczenie kanałowe?
  4. Jak przygotować się do leczenia kanałowego?
  5. Czy leczenie kanałowe boli?
  6. Czy w trakcie leczenia kanałowego mogą wystąpić powikłania?

Leczenie kanałowe (endodoncja) a budowa zęba

Każdy ząb zbudowany jest z tkanek twardych i miękkich.

Do tkanek twardych należą: 

  • szkliwo stanowiące zewnętrzną warstwę,
  • zębina tworząca wewnętrzny zrąb wewnątrz korony i korzenia zęba,
  • cement korzeniowy pokrywający zewnętrzną powierzchnię korzenia zęba.

We wnętrzu każdego zęba znajduje się przestrzeń nazywana komorą w koronie zęba i kanałem wewnątrz korzenia. Przestrzenie te wypełnione są miękką tkanką nazywaną miazgą, w której znajdują się włókna nerwowe i naczynia krwionośne. Miazga odpowiada nie tylko za odczuwanie przez ząb bodźców termicznych, bólowych, dotyku. Pełni także funkcję odżywczą i ochronną, tworząc barierę dla wnikających bakterii.

Kiedy jest konieczne leczenie kanałowe?

Stany chorobowe toczące się w zębie lub tkankach go otaczających mogą doprowadzić do nieodwracalnych zmian w miazdze zęba i konieczności leczenia kanałowego. Często przyczyną jest głęboka, nieleczona próchnica, urazy zębów lub zapalenie przyzębia.

W zębach z nieodwracalnymi (nie nadającymi się do leczenia zachowawczego) zapaleniami miazgi, lekarz stomatolog po przeprowadzeniu wywiadu medycznego, zbadaniu pacjenta i analizie zdjęć RTG podejmuje decyzję o leczeniu endodontycznym.

Zaniechanie takiego leczenia w zębach ze zmienioną zapalnie lub martwą miazgą może prowadzić do wystąpienia u pacjenta poważnych powikłań ze strony tkanek otaczających ząb w tym kości szczęki i żuchwy. Opisane stany zapalne mogą negatywnie wpływać na odległe narządy - stawy, nerki, serce (choroba odogniskowa), prowadząc nawet do zagrożenia życia.

Jak wygląda leczenie kanałowe?

Leczenie kanałowe (endodontyczne) zęba polega na:

  • usunięciu z jego wnętrza (komory i kanałów korzeniowych) zmienionej zapalnie lub martwej miazgi,
  • opracowaniu chemicznym i mechanicznym jam zęba oraz ich dezynfekcji,
  • szczelnym wypełnieniu kanałów specjalnym materiałem.

Zabiegi te mają na celu utrzymanie zęba w jamie ustnej, mimo występującego stanu zapalnego. Dla pacjenta ogromną wartość stanowi eliminacja bólu, który zawsze towarzyszy zapaleniom. Zabiegi endodontyczne zabezpieczają także przed rozwojem bakterii w obrębie martwego zęba i powstaniem powikłań ze strony tkanek go otaczających.

W leczeniu kanałowym możemy wyodrębnić kilka etapów:

  • diagnostyka i kwalifikacja zęba do takiego leczenia (diagnostyka RTG)
  • podanie znieczulenia w formie iniekcji
  • najczęściej założenie lateksowej izolacji pola operacyjnego w postaci koferdamu
  • delikatne opracowanie ubytku w zębie, otwarcie komory i uzyskanie dostępu do kanałów korzeniowych
  • delikatne opracowanie kanałów specjalnymi narzędziami ręcznymi lub maszynowymi często pod kontrolą mikroskopu
  • określenie długości kanałów przy użyciu endometru – urządzenie do pomiarów długości kanału
  • ostateczne wypełnienie kanałów materiałem wzmacniającym ich strukturę, po którym lekarz kontroluje prawidłowość ich wypełnienia, wykonując RTG zęba
  • odbudowa ubytku korony zęba metodą zachowawczą lub protetyczną (wkłady z koroną). Konieczne jest wówczas zastosowanie się do zaleceń lekarza dotyczących wyboru metody odbudowy zęba.

Nowoczesne metody leczenia kanałowego

Współczesna endodoncja jest jedną z lepiej rozwijających się specjalności stomatologicznych.

Lekarz ma do dyspozycji szereg nowoczesnych instrumentów, dzięki którym leczenie jest skuteczne, bezbolesne i sprawnie przeprowadzone.

W Medicover zęby leczymy endodontycznie często z użyciem mikroskopu – stosując koferdam. Używamy instrumentów ręcznych i obrotowych, lasera zabiegowego i ultradźwięków. Długość kanałów mierzymy endometrem, kanały wypełniamy najczęściej płynną gutaperką lub metodą kondensacji specjalnych, gotowych ćwieków gutaperkowych.

Wykorzystujemy też najnowocześniejsze narzędzia diagnostyczne, takie jak tomografię stożkową CBCT, radiowizjografię (RTG cyfrowe). Do znieczuleń używamy system komputerowych znieczuleń WAND.

Jak przygotować się do leczenia kanałowego?

Jeśli lekarz zdecydował o leczeniu kanałowym, koniecznym jest dostarczenie aktualnego zdjęcia RTG, a w przypadku ponownego leczenia starych zdjęć wykonywanych podczas poprzedniego leczenia.

Czy leczenie kanałowe boli?

Nowoczesne zabiegi przeprowadzane w znieczuleniu (także komputerowym) umożliwiają nie tylko bezbolesne przeprowadzenie zbiegu, ale także do minimum ograniczają dyskomfort związany z podawaniem samego znieczulenia.

Czy w trakcie leczenia kanałowego mogą wystąpić powikłania?

Niestety w trakcie leczenia endodontycznego mogą pojawić się powikłania w postaci:

  • złamania korony zęba
  • złamania narzędzia endodontycznego wewnątrz kanału
  • perforacji (czyli przedziurawienia bocznej ściany) kanału korzeniowego lub korony
  • przepchnięcia materiału uszczelniającego poza wierzchołek korzenia zęba
  • zaostrzenia objawów stanu zapalnego (ból samoistny, obrzęk, wysięk surowiczy lub ropny, uczynnienie przetoki)

Współczesne procedury endodontyczne ograniczają jednak do minimum możliwość wystąpienia powikłań.

Pamiętaj o:

  • stosowaniu się do zaleceń lekarza i przestrzeganiu terminów wizyt
  • konieczności wykonania zdjęcia RTG po przeprowadzonym leczeniu
  • konieczności wykonania trwałej rekonstrukcji zęba w przypadku zębów bardzo zniszczonych
  • zgłaszania się terminowo na kontrolne wizyty zalecone przez stomatologa

Autor:  Patryk Kononowicz, stomatolog, pedodonta
Konsultacja merytoryczna: Maria Dubielecka, Z-ca Kierownika Stomatologii regionu Mazowsze ds. medycznych