Kleszcz w skórze. Jak wyciągnąć kleszcza?

Kleszcza należy usunąć jak najszybciej. Im szybciej wyciągniesz kleszcza, tym mniejsze ryzyko zakażenia boreliozą. Zobacz, jak samodzielnie i bezpiecznie usunąć kleszcza za pomocą pęsety lub narzędzi kupionych w aptece. Nigdy nie smaruj kleszcza kremem czy spirytusem. Zgłoś się do lekarza, jeżeli w ciągu 6-60 dni w okolicy ukąszenia pojawi się rumień.
  1. Jak wygląda kleszcz?
  2. Jakie choroby przenosi kleszcz?
  3. Zobacz, jak samodzielnie i bezpiecznie usnąć kleszcza
  4. Profilaktyka ukąszeń owadów

Kleszcze to małe pajęczaki żywiące się krwią ptaków i ssaków, w tym ludzi. Spotkać je można najczęściej w lasach, zwłaszcza liściastych i mieszanych, często na granicy z łąkami oraz na obszarach podmokłych, porośniętych krzewami i trawami. Występują jednak również w miastach, np. w parkach, na skwerach i w ogródkach działkowych. Czas aktywności kleszczy trwa od wiosny do jesieni.

Kleszcze mogą przenosić różne drobnoustroje wywołujące groźne choroby, w Polsce występuje najczęściej borelioza kleszczowe zapalenie mózgu. Jednak nie każde ugryzienie kleszcza grozi zakażeniem, ponieważ nie każdy kleszcz jest nosicielem tych drobnoustrojów.

Gdy zdarzy się, że kleszcz jest zakażony, to ryzyko przeniesienia choroby na człowieka wzrasta wraz z wydłużaniem czasu przebywania kleszcza w skórze. Z tego powodu tak ważne jest oglądanie całego ciała po powrocie ze spaceru po lesie lub parku oraz wyjęcie kleszcza jak najszybciej po stwierdzeniu jego obecności.

Zobacz, jak samodzielnie i bezpiecznie usunąć kleszcza

Jeżeli nie udało ci się usunąć kleszcza lub boisz się zrobić to samodzielnie, a masz opiekę w Medicover, przyjdź do pielęgniarki w Centrum Medicover bez umawiania się na wizytę.

Gdzie gryzą kleszcze?

Samo ukłucie kleszcza jest bardzo często niezauważane. Dzieje się tak, ponieważ ślina kleszczy zawiera substancje znieczulające. Większość ludzi orientuje się, że zostali pokłuci, dopiero po kilku godzinach, np. podczas wieczornej kąpieli. Miejsca, w które najczęściej wbijają się kleszcze, to rejony, gdzie skóra jest cienka i dobrze ukrwiona, czyli:

  • skóra głowy
  • okolice uszu
  • szyja
  • pachy
  • pępek
  • pachwiny i krocze
  • zgięcia dużych stawów (łokcie, kolana)
  • ręce i stopy

Profilaktyka ukąszeń owadów

Podstawowe zasady ochrony przed ukąszeniami owadów:

  • Przed wyjściem do lasu czy parku ubierz się odpowiednio – załóż długie spodnie, zakryte buty, koszulę lub bluzę z długim rękawem oraz nakrycie głowy. Na odkrytą skórę oraz ubranie od zewnątrz zastosuj środki odstraszające owady (więcej o repelentach przeczytasz poniżej). Jeżeli potrzebujesz jednocześnie użyć kremu z filtrem UV, pamiętaj, że jako pierwszy nakłada się na skórę krem ochronny UV, a następnie repelent.
  • Gdy zbliża się pszczoła lub osa nie wykonuj żadnych gwałtownych ruchów, nie próbuj jej uderzyć.
  • Nie zbliżaj się do kwitnących roślin i dojrzałych owoców.
  • Nie jedz na powietrzu słodkich owoców, miodu, dżemu itp. i nie pozostawiaj żadnego pokarmu na otwartej przestrzeni, ponieważ może przyciągnąć to owady.
  • Będąc na powietrzu nie pij napojów z niezamkniętych butelek czy kartonów, a szczególną uwagę zwróć na to, z czego piją dzieci. Połknięty owad może użądlić i spowodować śmierć przez uduszenie z powodu obrzęku krtani.
  • Nie chodź boso po trawie.
  • W lesie czy parku nie siadaj pod krzakami lub bezpośrednio na trawie i nie przedzieraj się przez zarośla.
  • Unikaj przebywania na zewnątrz w czasie największej aktywności komarów, czyli od zmierzchu do świtu.
  • Ubrania, siatki, moskitiery i namioty spryskuj środkami owadobójczymi, np. permetryną.
  • Po powrocie z lasu lub gęstego parku obejrzyj dokładnie całe ciało (zwróć szczególną uwagę na szyję, pachy, pachwiny, pępek, krocze, pierś, zgięcia stawowe i skórę głowy), uczesz włosy grzebieniem z gęstymi ząbkami i weź prysznic – dzięki temu uda Ci się pozbyć z powierzchni ciała takich kleszczy, które nie zdążyły cię ukąsić.
  • Dbaj o swojego psa lub kota, ponieważ mogą one przynieść kleszcze do mieszkania – stosuj skuteczne środki odstraszające kleszcze i regularnie kontroluj skórę zwierzęcia, a gdy znajdziesz kleszcza usuń go.


Kilka słów o repelentach:

  • Zakłócają one zdolność owadów i kleszczy do wykrywania dwutlenku węgla i innych produktów metabolizmu człowieka, przez co insekty nie są w stanie namierzyć ofiary.
  • Nie stosuj repelentów na skórę pod ubraniem.
  • Nie nakładaj ich na okolice oczu oraz ust ani na uszkodzoną skórę.
  • Przykładami skutecznych środków odstraszających owady są:
    • DEET o stężeniu 10-35% w normalnych warunkach lub 35-50% w przypadku wyprawy do tropikalnej dżungli
    • Pikarydyna o stężeniu 15-25%
    • Olejek z eukaliptusa cytrynowego (naturalny lub syntetyczny)
    • IR 3535
  • Pamiętaj, żeby po powrocie do domu, przed pójściem spać, zmyć repelent z powierzchni skóry.
  • U dzieci i kobiet w ciąży stosuj repelenty zawierające do 25% DEET. W tych grupach szczególnie istotne jest zmywanie środka od razu po powrocie do zamkniętego pomieszczenia.

Jak możemy chronić się przed ukąszeniami owadów w domu?

  • Używaj moskitier, siatek w oknach i drzwiach, a do spania włączaj wentylator zapewniający ruch powietrza – utrudni to komarom namierzenie ofiary. Moskitiery i siatki w oknach możesz nasączać permetryną, czyli substancją owadobójczą.
  • Do ochrony przed owadami możesz wykorzystać również fumigatory, czyli preparaty, które powodują śmierć owadów. Można je kupić w postaci płynów lub specjalnych płytek umieszczanych w urządzeniu podłączanym do prądu lub rozkładanych w poszczególnych miejscach mieszkania czy domu.

Autor: lek. Agnieszka Motyl, specjalista epidemiologii, lekarz medycyny podróży