Ekstrakcja ósemek - chirurgiczne usuwanie zębów mądrości

Zabieg usunięcia (ekstrakcja) zębów mądrości, tzw. ósemek, jest zabiegiem powszechnie znanym wśród pacjentów i często obciążonym wieloma mitami, lękami i obawami. Większość obaw wynika z relacji innych pacjentów oraz z opisów na internetowych forach. Dlatego też najlepszą formą informacji jest rozmowa z fachowcem – lekarzem stomatologiem specjalistą chirurgii szczękowo-twarzowej lub specjalistą chirurgii stomatologicznej.
  1. Usuwanie zębów mądrości – wskazania do usunięcia ósemek
  2. Kiedy usuwać zęby mądrości
  3. Przygotowania do ekstrakcji zęba
  4. Ekstrakcja (usunięcie) zębów mądrości. Jak przebiega?
  5. Germektomia, czyli usunięcie zawiązka zęba
  6. Usunięcie zębów mądrości ze szczęki

Usuwanie zębów mądrości – wskazania do usunięcia ósemek

Najczęstszym powodem, dla którego pacjenci zgłaszają się z problemem ósemek, jest stan zapalny tkanek w tej okolicy i związane z nim dolegliwości bólowe. Jeśli jednak pacjent chce wykonać taki zabieg prewencyjnie, a jego przydatność poparta jest opinią lekarza, warto zadbać o wcześniejsze wykonanie tej procedury.

Powodem do ekstrakcji ósemek może być także takie usytuowanie zębów, które nie pozwala pacjentowi na ich prawidłowe oczyszczanie (szczotkowanie, nitkowanie przestrzeni – również za zębem mądrości). To zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia próchnicy w obrębie tych zębów i zębów sąsiednich, a co za tym idzie – może prowadzić do powstania stanu zapalnego oraz innych poważnych problemów

Także nieprawidłowy kierunek wyrzynania tych zębów jest wskazaniem do ekstrakcji. Nieprawidłowy kierunek wyrzynania może powodować stłoczenie sąsiednich zębów w łuku, co również znacząco utrudnia zabiegi higieniczne, a tym samym zwiększa ryzyko wystąpienia próchnicy oraz stanów zapalnych uogólnianych w obrębie jamy ustnej.

Przykłady różnego położenia w kości zatrzymanych zębów mądrości

  • trzeci trzonowiec (ósemka) zatrzymany, częściowo wyrznięty z kości i ułożony w pozycji poziomej
  • ósemka zatrzymana w kości i odchylona do tyłu


Stany zapalne dziąsła i innych tkanek miękkich w okolicy zatrzymanego zęba mądrości mogą powodować stały, uporczywy ból i bolesny obrzęk błony śluzowej policzka i dziąsła, powodujący utrudnienie w jedzeniu. Jeżeli dojdzie do jednoczesnego zapalnego podrażnienia mięśni odpowiedzialnych za proces żucia – może stan ten zostać powikłany szczękościskiem, który znacząco ogranicza możliwość otwierania ust

Przewlekły stan zapalny czasem prowadzi w kości do zmian zapalnych o charakterze ziarninowym lub torbieli, co może powodować zapalne niszczenie kości, a tym samym zmniejszenie wytrzymałości kości w obszarze objętym stanem zapalnym.

Wczesne usuwanie zębów mądrości

Lekarze stomatolodzy często zalecają ścieżkę prewencyjną – wczesne usuwanie zębów mądrości. Celem jest uniknięcie lub znaczące ograniczenie występowania:

  • ciągłych bądź periodycznych (czasowych) stanów zapalnych tkanek w okolicy trzeciego zęba trzonowego,
  • powikłań zapalnych,
  • innych poważnych problemów w późniejszych latach życia.

Kiedy usuwać zęby mądrości

Zabieg chirurgicznego usunięcia ósemki może przebiec szybciej, gdy ząb nie został zniszczony przez próchnicę lub gdy nie doszło jeszcze do infekcji bakteryjnych i powikłań z tym związanych. Najlepszym momentem jest zwykle wiek młodzieńczy, około 20 roku życia, gdy dobiega do końca okres rozwoju kostnego organizmu pacjenta, To dobry czas ze względu na dużą wydolność ogólną młodego organizmu, szybkość gojenia i ogólnie lepszą kondycję tak fizyczną, jak i psychiczną.

Jednakże, gdy pojawią się wskazania do wykonania ekstrakcji (usunięcia) zębów mądrości, takie jak głęboka próchnica, zapalenie miazgi zęba, czy duże rozchwianie (w wyniku np. postępującej parodontopatii), zabieg może i powinien być przeprowadzony w każdym momencie życia.

Przygotowania do ekstrakcji zęba

Bez względu jednak na wiek pacjenta przed przeprowadzeniem zabiegu usunięcia trzeciego zęba trzonowego, tak samo, jak przed każdym innym zabiegiem chirurgicznym, konieczna jest indywidualna i szczegółowa diagnostyka:

  • RTG Panoramiczne,
  • RTG przylegające,
  • Stożkowa Tomografia Komputerowa.

Czasem koniecznym jest również wykonanie badań laboratoryjnych, między innymi badania krwi, np. w kierunku określenia poziomu krzepnięcia. A wszystko to w celu zminimalizowania ewentualnych powikłań, jakie mogą wystąpić w trakcie zabiegu, jak również bezpośrednio po nim lub w dalszej przyszłości.

Ekstrakcja (usunięcie) zębów mądrości. Jak przebiega?

Zabieg usunięcia ósemek jest przeprowadzany w znieczuleniu miejscowym w celu zminimalizowania, a najlepiej: całkowitego wyeliminowania odczucia bólu. Zabiegi usunięcia zębów mądrości mogą zatem być i bardzo często są zupełnie bezbolesne. Cały zabieg jest minimalnie inwazyjny dla pacjenta, z dużym szacunkiem dla tkanek w polu operacyjnym, aczkolwiek pacjent może odczuwać nacisk, czasami nawet o znacznym natężeniu, jaki jest wywierany na ząb usuwany oraz na tkanki przyległe.

Po chirurgicznym usunięciu rana jest najczęściej zaszywana. Szwy są usuwane zwykle po siedmiu dniach. Czasami, w szczególnych przypadkach, szwy pozostawiane są na dłuższy czas, np. do dziesięciu dni. Pacjent powinien postępować zgodnie z zaleceniami lekarza odnośnie spożywanych posiłków i przestrzegać zakazu stosowania używek w pierwszych dniach po przeprowadzonym zabiegu.

Pacjenci po zabiegu usunięcia zęba dostają szczegółowe informacje dotyczące postępowania po zabiegu. W dużej mierze właśnie od dbałości o okolicę rany pozabiegowej i skrupulatne przestrzeganie zaleceń lekarza chirurga zależy jakość i szybkość jej gojenia. Trzeba jednak pamiętać, że powikłania mogą zdarzyć się zawsze i mieć różny przebieg.

Germektomia, czyli usunięcie zawiązka zęba

Zabieg usunięcia zawiązka zęba przeprowadza się w okresie wczesnego stadium mineralizacji tkanek zęba, gdy nie jest jeszcze uformowana strefa korzeniowa. Tego rodzaju ekstrakcję chirurgiczną lekarz wykonuje wówczas, gdy zachodzą przesłanki, że w przyszłości może nie być wystarczającej przestrzeni dla pełnego wyrznięcia trzeciego zęba trzonowego w łuku zębowym w żuchwie.

Usunięcie zębów mądrości ze szczęki

Chirurgiczne usuwanie zębów mądrości ze szczęki w porównaniu z zabiegami usuwania zębów mądrości w żuchwie, nie są tak bardzo skomplikowanymi zabiegami.

Często są to zabiegi trwające bardzo krótko, mało inwazyjne, łatwiej się gojące i nie powodujące wystąpienia tylu powikłań, tak w trakcie, jak i po zabiegu, jak to ma miejsce przy usuwaniu ósemek dolnych (w żuchwie). Jednakże ze względu na specyfikę tkanek okolicznych (szczególnie jeśli chodzi o ukształtowanie zatoki szczękowej) zabieg może okazać się również skomplikowany.

Autor: Krzysztof Suska, lekarz stomatolog, chirurg