Czerniak

Czerniak to nowotwór, który przeraża wielu z nas. Po pierwsze dlatego, że statystyki umieralności na tę chorobę są bardzo wysokie, po drugie praktycznie każdy jest w grupie ryzyka. Lekarze podkreślają jednak, że rak ten staje się groźny dopiero wtedy, gdy późno się go zdiagnozuje – we wczesnym stadium można go skutecznie usunąć operacyjne. Dlatego tak ważne są profilaktyczne badania.

Oglądaj naturalne „ozdoby”

Praktycznie każdy na swojej skórze ma od kilku do nawet kilkuset pieprzyków i innych znamion. Jedni je lubią, inni nie, ale to nie wymiar estetyczny jest tutaj najważniejszy – należy oceniać je także pod kątem zdrowotnym. Zaniepokoić nas powinny przede wszystkim: nieregularny kształt, nierówne brzegi, niejednolity kolor, wielkość powyżej 5 mm, a także swędzenie czy zmiany w kształcie bądź rozmiarze. Mogą być to bowiem objawy rozwoju czerniaka, czyli nowotworu złośliwego skóry. Nowotwór ten wywodzi się z melanocytów, czyli komórek barwnikowych wytwarzających i zawierających melaninę, które mogą ulec złośliwej mutacji. Czerniak najczęściej występuje na skórze, ale może także pojawiać się wszędzie tam, gdzie są melanocyty, czyli na przykład na błonach śluzowych czy w siatkówce oka.

Grupa ryzyka

Czerniaki najczęściej występują u ludzi w średnim wieku i szczególnie zagrażają osobom o jasnej karnacji, osobom, które w dzieciństwie były narażone na stałe działanie promieniowania słonecznego czy wywołane nim poparzenia. Do grupy ryzyka należą też osoby z wrodzonymi znamionami barwnikowymi oraz dużą liczbą nawet drobnych pieprzyków. Według statystyk na ten nowotwór częściej zapadają kobiety, ale przebieg choroby jest z kolei znacznie cięższy u mężczyzn. Rak ten nie jest uważany za dziedziczny, zdarza się jednak, że występuje rodzinnie. Prawdopodobieństwo jego rozwoju zwiększa ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe pochodzące ze słońca lub sztucznych źródeł takich jak na przykład solarium.

Badaj się!

Mimo, że dla wielu z nas diagnoza „czerniak” może brzmieć jak wyrok, to lekarze podkreślają, że choroba ta wcale nie musi być nieuleczalna czy wręcz śmiertelna. Jest jednak pewien warunek. Bardzo wysokim odsetkiem wyleczeń charakteryzują się wcześnie wykrywane czerniaki. Kiedy zmiana jest grubości 1-2 mm, wynosi on 80-90%. Żeby więc zwiększyć swoje szanse, trzeba pamiętać o tym, by raz w roku kontrolować znamiona u dermatologa. Najnowocześniejszą metodą diagnostyki jest wideodermatoskopia – to zupełnie nieinwazyjna metoda, która umożliwia ocenę zmian skórnych w powiększeniu, a także zapisanie ich obrazu w formie elektronicznej. Jeśli na tym etapie coś lekarza zaniepokoi, wykonuje się badanie histopatologiczne podejrzanej zmiany, wycinając ją w całości wraz z marginesem zdrowej skóry i przekazując do badania. We wczesnym stadium zwykle na tym leczenie można zakończyć. Jeśli natomiast nowotwór jest bardziej zaawansowany, stosuje się chemioterapię i immunoterapię.

Przypisyrozwińzwiń

1 Zespół znamion dysplastycznych jest uwarunkowany genetycznie. Stwierdzany jest u osób z bardzo licznymi atypowymi znamionami (od 10 do ponad 100). Występują one na skórze całego ciała, ale najniebezpieczniejsze są te na skórze odsłoniętej (np. ręce) i owłosionej skórze głowy.
2
Ogólne określenie zbioru metod leczniczych polegających na zmianie działania układu odpornościowego (np. immunosupresja hamuje jego działanie, a immunostymulacja pobudza). Immunoterapię stosuje się m.in. w leczeniu nowotworów, chorób autoimmunologicznych i w transplantologii.

Źródłarozwińzwiń
  • „Interna Szczeklika 2015”.
  • „Podstawy chirurgii” wyd. Medycyna Praktyczna.
  • „Znamiona barwnikowe (pieprzyki)” J. Maciejewska, Medycyna Praktyczna (http://dermatologia.mp.pl/choroby/chorobyskory/74416,znamiona-barwnikowe).
  • „Nowotwory skóry: klinika, patologia, leczenie” A. Bieniek, M. Cisło, A. Jankowska-Konsur.
  • „Czerniaki skóry – zasady postępowania diagnostyczno-terapeutycznego” Przegląd Dermatologiczny, 2009, 96, str. 193-203.