Do dentysty w ciąży. Obalamy mity

Jak naprawdę jest z podawaniem znieczulenia w ciąży i czy można wyrywać zęby? W swojej praktyce stomatologicznej wielokrotnie spotykałam się z pytaniem ciężarnych pacjentek, czy mogą bezpiecznie poddawać się zabiegom stomatologicznym u dentysty.
  1. Bezpieczny czas na dentystę w ciąży
  2. Czy znieczulenie zęba wpływa na płód?
  3. Ciąża a RTG
  4. Plomba tylko w razie konieczności
  5. Wybielanie zębów w ciąży zakazane
  6. Zaplanuj dentystę, zanim zajdziesz w ciążę

 

Niezmiennie odpowiadam, że tak. Jednak o wiele lepiej byłoby, żeby pacjentka, decydując się na ciążę, zatroszczyła się wcześniej także o zdrowie swoich zębów, tak jak o zdrowie całego organizmu. Systematyczne, kontrolne wizyty w gabinecie stomatologicznym pozwalają wszystkim pacjentkom rozwiązywać na bieżąco problemy związane ze zdrowiem zębów, dziąseł, przyzębia czy nieprawidłowym zgryzem. Wówczas w okresie ciąży, wyleczone i objęte profilaktyką stomatologiczną, mogą skupić się na przygotowaniu do przyjścia na świat dziecka.

Ważne są także informacje, które otrzymuje kobieta na temat fizjologicznych zmian w jamie ustnej związanych z zmienioną gospodarką hormonalną w okresie ciąży. Ze względu na podwyższony poziom hormonów - estrogenów i progesteronu - może dochodzić w okresie ciąży do miejscowego lub uogólnionego obrzmienia i przekrwienia tkanek dziąseł. 

Bezpieczny czas na dentystę w ciąży

Co jednak, jeśli przyszła matka nie zjawiała się systematycznie w gabinecie stomatologicznym i w ciąży nagle pojawiają się problemy z zębami? Najwłaściwszym okresem do przeprowadzania zabiegów stomatologicznych jest 2 trymestr (4-6 miesiąc ciąży). Dlatego w gabinecie stomatologicznym podczas rozmowy z lekarzem lub z higienistką zazwyczaj pada pytanie „czy jest pani w ciąży?”. Oczywiście nie znaczy to, że jeśli pacjentka w ciąży zgłasza się do dentysty o pomoc w pierwszym trymestrze lub tuż przed porodem, zabiegi stomatologiczne są niemożliwe do wykonania.

Większość zabiegów jest możliwa do przeprowadzenia przez cały okres ciąży, zarówno leczenie kanałowe (endodontyczne) jak i konieczne ekstrakcje, czyli usuwanie zębów. Jednak ze względu na okres organogenezy (czyli kształtowania się zarodka), w pierwszym trymestrze ciąży planowe zabiegi stomatologiczne powinny być ograniczone tak, aby zminimalizować ich potencjalny wpływ na organizm dziecka. W trzecim trymestrze ciąży pacjentka może natomiast odczuwać dyskomfort z powodu wymuszonej pozycji leżącej na fotelu dentystycznym.

Czy znieczulenie zęba wpływa na płód?

Kolejny mit dotyczący leczenia stomatologicznego w ciąży to brak możliwości bezpiecznego znieczulenia pacjentki. Zdarza się, że przyszłe mamy w trosce o zdrowie dziecka same proszą lekarza o niewykonywanie znieczulenia. Większość procedur stomatologicznych jest niestety bolesna i dlatego leczenie z reguły powinno odbywać się w znieczuleniu miejscowym. Ból jest dla organizmu matki czynnikiem automatycznie wywołującym stres, a co za tym idzie, uruchamia szereg procesów biochemicznych wpływających na dziecko.

Lekarz stomatolog ma możliwość tak dobrać rodzaj środka znieczulającego (środki, które nie przechodzą przez barierę łożyska) i jego dawkę, aby zabieg był bezpieczny zarówno dla matki i dziecka. Poza tym spokojna i zrelaksowana pacjentka mająca świadomość, że nie szkodzi swojemu dziecku, wymaga niższej dawki środka znieczulającego.

Ciąża a RTG

Może się zdarzyć, że podczas leczenia stomatologicznego niezbędne jest wykonanie diagnostyki RTG. Najczęściej taka konieczność zachodzi w przypadku ostrych stanów zapalnych zębów i zawsze w trakcie leczenia kanałowego. W tym ostatnim przypadku finalną kontrolę skuteczności przeprowadzonych zabiegów można przełożyć na czas po porodzie, jednak konieczne jest, aby pacjentka przestrzegała zaleceń lekarza co do terminu takiego badania kontrolnego.

Plomba tylko w razie konieczności

Często pacjentki w ciąży zgłaszają się do stomatologa, aby wymienić stare wypełnienia amalgamatowe (srebrne plomby) na nowe, estetyczne kompozyty. Jeśli jednak nie jest to podyktowane wskazaniami klinicznymi tzn. stara  plomba jest szczelna, nie ma pod nią, ani wokół niej próchnicy, to nie wykonujemy takiego zabiegu. Z badań wynika, że amalgamat zawarty w wypełnieniach nie wywiera szkodliwego wpływu ani na kobietę ciężarną, ani na jej dziecko. Jednak, pomimo braku jasnych wytycznych, ostrożność nakazuje unikać wszelkich działań związanych z uwalnianiem rtęci w jamie ustnej u ciężarnej.

Wybielanie zębów w ciąży zakazane

Nie przeprowadzamy u pacjentek w ciąży zabiegów wybielających zęby ze względu na obecność związków chemicznych (nadtlenku mocznika) w tych preparatach.

Zaplanuj dentystę, zanim zajdziesz w ciążę

Namawiam każdą kobietę, która planuje ciążę, aby zgłosiła się do gabinetu stomatologicznego. Przed ciążą mamy możliwość wykonania wszystkich badań RTG, potrzebnych do przeprowadzenia zabiegów leczniczych i profilaktycznych. Możemy przekazać pacjentce dokładne informacje o jej potrzebach zdrowotnych, zaplanować leczenie.

Co ważne, możemy przygotować pacjentkę do właściwej pielęgnacji jamy ustnej nienarodzonego jeszcze dziecka. Proszę pamiętać, że mało rodziców przestrzega zasady, że pierwsza wizyta z dzieckiem u dentysty powinna odbyć się  najpóźniej do ukończenia przez nie pierwszego roku życia. Zazwyczaj pojawiają się w gabinecie stomatologicznym, gdy pojawiają się u dziecka problemy z zębami mlecznymi a można byłoby ich uniknąć mając odpowiednią wiedzę na ten temat.

Autor: Maria Dubielecka, lekarz dentysta, z-ca Kierownika Stomatologii regionu Mazowsze ds. medycznych, Medicover Stomatologia