Białe plamy próchnicowe

Pierwszą kliniczną oznaką próchnicy szkliwa jest biała plama próchnicowa (macula alba). Zmiana na zębie jest wynikiem znacznego spadku poziomu składników mineralnych w podpowierzchniowej warstwie szkliwa przy nieznacznie zdemineralizowanej warstwie powierzchniowej. Charakterystyczny białawy, matowy wygląd plamy próchnicowej jest wynikiem wzrostu porowatości szkliwa i zmiany rozproszenia światła padającego na jej powierzchnię.
  1. Próchnica początkowa
  2. Białe plamy próchnicowe
  3. Leczenie próchnicy przy białych plamach próchnicowych
  4. Próchnica a aparat ortodontyczny
  5. Fluoroza

Próchnica początkowa

Obecność nawet jednej powierzchni z próchnicą początkową wymaga zintensyfikowania zabiegów profilaktycznych.

W dobie internetu i wszechobecnych mediów społecznościowych dla pacjentów coraz ważniejszy staje się piękny uśmiech. Mało estetyczny wygląd zębów może być przyczyną złego samopoczucia pacjenta i obniżać jego komfort życia. Dlatego też pacjenci - zwłaszcza młodzi - coraz częściej zgłaszają się do stomatologa w celu poprawy wyglądu uzębienia.

Białe plamy na zębach

Białe plamy są zazwyczaj kojarzone z początkiem choroby próchnicowej. Mogą być one również skutkiem zaburzenia mineralizacji szkliwa np. hipomineralizacji szkliwa lub innej jednostki chorobowej - fluorozy.  

Białe plamy próchnicowe

Białe plamy powstające w przypadku choroby próchnicowej pojawiają się, gdy zaburzona zostaje równowaga flory bakteryjnej jamy ustnej. Wówczas zwiększona ilość kwasów produkowanych przez bakterie próchnicotwórcze powoduje obniżenie pH w jamie ustnej. Dochodzi wtedy do  znacznego spadku poziomu składników mineralnych w podpowierzchniowej warstwie szkliwa, czyli jego demineralizacji. Szkliwo staje się porowate. Ma to wpływ na jego właściwości optyczne tzn. zaczyna inaczej odbijać światło, co dla oka objawia się jako biała, matowa plama.

Leczenie próchnicy przy białych plamach próchnicowych

Na takim etapie próchnicy, który uważamy za stan odwracalny, ważne jest by zatrzymać proces demineralizacji i przywrócić prawidłową równowagę kwasowo-zasadową w jamie ustnej. Taki efekt możemy uzyskać poprzez:

  • wdrożenie prawidłowej higieny,
  • eliminując odkładanie się na szkliwie zębów płytki bakteryjnej,
  • fluoryzację zębów w gabinecie stomatologicznym, polegającą na stosowaniu preparatów o wysokiej zawartości fluoru (najczęściej lakierów fluorkowych).

Próchnica a aparat ortodontyczny

Ze zjawiskiem występowania białych plam na szkliwie często spotykamy się u pacjentów w trakcie leczenia ortodontycznego. Aparat ortodontyczny, zwłaszcza stały, jest miejscem zalegania płytki nazębnej. Zbierające się wokół zamków, drutów czy pierścieni resztki pokarmowe sprzyjają odwapnieniu szkliwa. Dlatego warunkiem skutecznego leczenia ortodontycznego jest zachowanie przez pacjenta w tym okresie, wzmożonej higieny jamy ustnej, stosowanie dodatkowo specjalnych szczoteczek do mycia powierzchni zębów w okolicy zamków i pierścieni ortodontycznych czy retainerów (aparatów retencyjnych) po zakończonym leczeniu.

Fluoroza

Fluoroza jest defektem szkliwa wywołanym nadmiernym dostarczaniem fluoru do organizmu w okresie mineralizacji zębów - czyli u dzieci  w wieku około 15-30 miesięcy. Źródłem  fluoru  może być woda pitna, sól, tabletki czy krople z fluorem. W łagodnym stadium fluoroza  może objawiać się jako białe, matowe plamki lub pasma i imitować wczesne zmiany próchnicowe. W przypadku bardziej zaawansowanego stadium choroby mogą występować plamy koloru od żółtego do ciemno brunatnego, a nawet zagłębienia na powierzchni zębów.

Dowiedz się, czy warto stosować płyny do płukania jamy ustnej.

Autor: lek. stom. Alicja Kondej
Konsultacja merytoryczna: Maria Dubielecka, dr n. med. specjalista stomatologii zachowawczej