Anemia

Informacje ogólne o anemii

Niedokrwistość to zmniejszenie stężenia hemoglobiny1 (skrót w badaniach laboratoryjnych to Hb), hematokrytu2 (Ht) i liczby erytrocytów3 poniżej normy. Następstwem tego stanu jest zmniejszenie zdolności krwi do transportu tlenu, co skutkuje zmniejszeniem natlenowania tkanek i narządów.

Są dwie główne przyczyny zmniejszenia liczby erytrocytów:

  • utrata erytrocytów – wskutek krwawienia lub hemolizy, czyli rozpadu, krwinek
  • zmniejszenie lub zaburzenie tworzenia krwinek w szpiku

Wyróżnia się wiele podtypów niedokrwistości:

  • niedokrwistość pokrwotoczna, która powstaje w wyniku dużej lub przewlekłej utraty krwi
  • niedokrwistość syderoblastyczna, związana z zaburzeniami w powstawaniu hemu, składnika hemoglobiny
  • niedokrwistość hemolityczna, związana z nieprawidłowym rozpadem erytrocytów (jej przykładem jest anemia sierpowata)
  • niedokrwistość aplastyczna, związana z niewydolnością szpiku kostnego
  • niedokrwistość chorób przewlekłych
  • niedokrwistość z niedoboru żelaza
  • niedokrwistość megaloblastyczna, związana z zaburzeniami w syntezie DNA w komórkach układu krwiotwórczego (jej przykładem jest niedokrwistość z niedoboru witaminy B 12 i niedokrwistość z niedoboru kwasu foliowego)

Ze względu na nasilenie niedokrwistość można podzielić na:

  • łagodną – stężenie hemoglobiny mieści się w przedziale między 10, a 12 g/dl lub 13,5 w przypadku mężczyzn
  • umiarkowaną – Hb między 8, a 9,9 g/dl
  • ciężką – Hb między 6,5, a 7,9 g/dl
  • zagrażającą życiu – Hb poniżej 6,5 g/dl

Objawy anemii

Objawy charakterystyczne dla każdego rodzaju niedokrwistości to:

  • osłabienie i łatwa męczliwość
  • zmniejszenie koncentracji i uwagi
  • bladość skóry i błon śluzowych
  • ból i zawroty głowy
  • tachykardia4, duszność

Ponadto każdy typ niedokrwistości ma jeszcze swoje objawy specyficzne.

Jeżeli zaobserwowałeś u siebie lub u swoich bliskich wyżej wymienione objawy, to skonsultuj się z lekarzem lub skorzystaj z pakietu diagnostycznego „Anemia”.

Rozpoznanie anemii

Podstawowym badaniem diagnostycznym jest morfologia krwi. Najważniejsze dla niedokrwistości parametry morfologii to:

  • RBC – liczba krwinek czerwonych
  • Hb – hemoglobina (jest to białko zawarte w erytrocytach, którego głównym zadaniem jest przenoszenie tlenu; odpowiada ona za czerwoną barwę krwi)
  • Ht – hematokryt (stosunek komórek krwi do całej jej objętości)
  • MCV – średnia objętość erytrocytu
  • MCH – średnia zawartość hemoglobiny w erytrocycie

Prawidłowe wartości tych parametrów opisane są w poniższej tabeli:

 

RBC (x106/mm3)

Hb (g/dl)

Ht (%)

MCV (fl)

MCH (pg)

Mężczyźni

4,7-6,0

13,5-18,0

42-52

78-100

27-31

Kobiety

4,2-5,4

12,5-16,0

37-47

78-100

27-31

Na niedokrwistość wskazuje zmniejszenie stężenia hemoglobiny, hematokrytu lub liczby czerwonych krwinek.

Leczenie anemii

Leczenie jest dopasowane do rodzaju niedokrwistości, najczęściej polega na suplementacji niedoboru powodującego niedokrwistość, np. żelaza.

Rokowanie i powikłania anemii

Większość rodzajów niedokrwistości jest w pełni uleczalna, warunkiem jest przestrzeganie zaleceń lekarskich. Nieleczona niedokrwistość może prowadzić do znacznego osłabienia organizmu, objawiającego się np. omdleniami, a nawet do śmierci.

Zapobieganie anemii

Niedokrwistości z niedoboru w większości przypadków rozwijają się podstępnie i ze względu na umiejętność organizmu do przystosowania się do różnych warunków, długo nie dają żadnych objawów - dlatego ważne jest wykrywanie niedokrwistości w jej początkowym stadium. Pomóc w tym może regularnie, co 2-3 lata, wykonywana morfologia oraz zgłaszanie się do lekarza z niepokojącymi objawami mogącymi wskazywać na niedokrwistość.

Pamiętaj!

  • Regularnie, co 2-3 lata, wykonuj morfologię krwi.
  • Przestrzegaj zdrowej diety – jedz produkty pełnowartościowe, dużo ryb, warzyw i owoców. Unikaj dużej ilości słodyczy i żywności wysoko przetworzonej, np. jedzenia typu „fast food”, słonych przekąsek czy dań gotowych. Dbaj o przyjmowanie odpowiedniej ilości witamin oraz mikro- i makroelementów, najlepiej tych, które pochodzą z pożywienia.
  • Gdy zaobserwujesz u siebie niepokojące objawy to nie ignoruj ich, a zgłoś się do lekarza.
Konsultacja merytorycznarozwińzwiń

Lek. med. Anna Plucik-Mrożek, internista

Przypisyrozwińzwiń

1 Hemoglobina – Jest to białko zawarte w erytrocytach, którego głównym zadaniem jest przenoszenie tlenu; odpowiada ona za czerwoną barwę krwi.
2
Hematokryt – Jest to parametr oceniany w badaniu morfologii krwi. Określa stosunek komórek krwi do całej jej objętości.
3
Erytrocyty – Inaczej czerwona krwinka. Jej głównym zadaniem jest transport tlenu z płuc do tkanek organizmu.
4
Tachykardia – Inaczej nazywana częstoskurczem. Jest to przyspieszenie akcji serca powyżej 100 uderzeń na minutę.
5
Ferrytyna – Białko, które magazynuje zapasy żelaza w organizmie.
6
Zespół niespokojnych nóg – Dosyć częste schorzenie układu nerwowego. Powoduje ono zdecydowany, nieodparty przymus poruszania nogami i nieprzyjemne uczucie w stopach, łydkach i udach. Nie ustalono przyczyny; przebiega też w przebiegu niektórych chorób – RZS, mocznicy, itp.
7 Czynnik wewnętrzny IF – Jest niezbędny do przekształcenia witaminy B12 w postać aktywną. Wytwarzają go komórki błony śluzowej żołądka.
8
Niedokrwistość złośliwa - Inaczej choroba Addisona i Biermera. W jej przebiegu niedobór witaminy B12 spowodowana jest obecnością autoprzeciwciał przeciwko czynnikowi IF w żołądku oraz zanikowym zapaleniem błony śluzowej żołądka, które powoduje zmniejszenie wydzielania IF.
9
Choroba Leśniowskiego-Crohna - Jest to zapalenie, które może dotyczyć każdego odcinka przewodu pokarmowego, od jamy ustnej  do odbytu. Dokładna jego przyczyna nie jest znana. Zapalenie to prowadzi do zniszczenia i włóknienia ściany przewodu pokarmowego, czego następstwem mogą być przetoki i zwężenia.
10
Choroba autoimmunologiczna – Choroba, w której układ odpornościowy organizmu nieprawidłowo identyfikuje własne komórki jako obce i w ramach obrony wytwarza przeciwciała uszkadzające własne komórki.

Źródłarozwińzwiń
  • „Interpretacja badań laboratoryjnych” J. Wallach
  • „Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka” H. Ciborowska, A. Rudnicka
  • „Interna Szczeklika 2015”
  • www.nhs.uk
  • „Podstawy hematologii” W. Nowak, A. Skotnicki