Bronchoskopia

Badanie polega na oglądaniu (wziernikowaniu) tchawicy i oskrzeli z użyciem urządzeń optycznych – bronchofiberoskopu, lub sztywnego bronchoskopu (rury metalowej z soczewkami). Bronchofiberoskop ze względu na mniejszą średnicę i giętkość pozwala na ocenę drobniejszych oskrzeli. 

Przez bronchoskop, jak i bronchofiberoskop istnieje możliwość wprowadzenia dodatkowego oprzyrządowania (kleszczyków, cewnika, szczoteczki) celem pobrania wycinka tkanki, bądź wydzieliny z drzewa oskrzelowego. 

Badanie służy wyjaśnieniu przyczyn objawów chorobowych takich jak m.in. kaszel, krwioplucie i stanowi uzupełnienie badania radiologicznego klatki piersiowej.

Bronchoskopia umożliwia:

  • ocenę strun głosowych, tchawicy, oskrzeli głównych i ich rozgałęzień wewnątrz płuc w celu rozpoznania zmian chorobowych
  • pobranie do badania mikroskopowego wycinków tkankowych z podejrzanych miejsc, wydzieliny do badania na obecność bakterii, grzybów lub prątków gruźlicy

Badanie bronchoskopowe służy rozpoznaniu chorób układu oddechowego i ustaleniu sposobu leczenia. Wziernikowanie drzewa oskrzelowego może służyć również do:

  • wykonania zabiegów terapeutycznych np. miejscowego podania leku
  • usunięcia ciała obcego
  • odessania zalegającej wydzieliny

Bronchofiberoskopia wykonywana jest najczęściej w znieczuleniu miejscowym w niektórych przypadkach badanie wykonywane jest w znieczuleniu ogólnym. Wybór sposobu znieczulenia należy do lekarza, który dostosowuje indywidualnie rodzaj znieczulenia do każdego chorego w zależności od jego stanu ogólnego. Pacjent do badania z użyciem bronchofiberoskopu przyjmuje pozycję leżącą lub siedzącą.  Przed wziernikowaniem badający wykonuje pacjentowi znieczulenie miejscowe podając środek znieczulający tylną ścianę gardła, nasadę języka i struny głosowe. Znieczulenie powoduje zniesienie odruchów wymiotnych i uczucie zdrętwienia gardła. Następnie po wprowadzeniu fiberoskopu przez nozdrza badający wstrzykuje kilka mililitrów leku przez szparę między strunami głosowymi do tchawicy. W razie wystąpienia odruchów kaszlowych, po wprowadzeniu fiberoskopu do tchawicy i oskrzeli, można podać dodatkową dawkę środka znieczulającego.

Przy pomocy kleszczyków biopsyjnych lub szczoteczki badający pobiera wycinki tkanki i materiał komórkowy do badania mikroskopowego (cytologicznego, histopatologicznego) i / lub bakteriologicznego. Badanie trwa zwykle od 15 do 30 minut. Jeżeli jest taka potrzeba, badanie może być powtarzane wielokrotnie. Wykonywane jest u pacjentów w każdym wieku tylko na zlecenie lekarza.

Przygotowanie do badania:

  • W dniu badania należy być na czczo - co najmniej 4 godziny przed badaniem nie jeść i nie pić dla uniknięcia zachłyśnięcia i związanych z tym powikłań. 
  • Jeśli pacjent przyjmuje jakieś leki stale np. z powodu choroby wieńcowej, nadciśnienia, powinien je przyjąć tak jak zawsze, popijając niewielką ilością płynu.
  • W przypadku kiedy pacjent leczony jest insuliną w dniu badania proszony jest o nieprzyjmowanie porannej dawki insuliny.
  • Do badania należy dostarczyć posiadaną dokumentacją radiologiczną (klisze) płytki CD. 

Informacje, które należy zgłosić wykonującemu przed badaniem:

  • skłonność do krwawień (skaza krwotoczna)
  • alergia: astma oskrzelowa, katar sienny oraz nadwrażliwość na leki (np. środki miejscowego znieczulenia)
  • zaburzenia rytmu serca, wady serca, dusznica bolesna (choroba wieńcowa), nad- lub niedociśnienie
  • obecność protez w jamie ustnej

Po badaniu:

Z powodu zastosowanego znieczulenia, należy przynajmniej przez 2 godz. po zakończeniu badania nie przyjmować płynów i pokarmów, aby uniknąć zachłyśnięcia (w czasie działania znieczulenia zniesiony jest odruch połykania). Przy niewielkim krwiopluciu wystarczy spokojnie leżeć przez kilka godzin w łóżku.

Możliwe powikłania po badaniu: 

  • krótkotrwała chrypka 
  • krwioplucie, bardzo rzadkim następstwem badania są wymagające interwencji chirurgicznej krwawienia

Wyjątkowym powikłaniem po badaniu mogą być: skaleczenia krtani, tchawicy i oskrzeli, wyłamanie zęba, dostanie się powietrza do jamy opłucnowej (odma opłucnowa), gorączka, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia oddechowe, skurcz krtani i oskrzeli oraz reakcja alergiczna na miejscowe środki znieczulające.