Badanie kreatyniny w surowicy krwi - wskazania, normy, cena

Czym jest kreatynina?

Kreatynina jest produktem przemiany białek, a jednocześnie jednym z najważniejszych związków azotowych. Oznaczanie jej stężenia we krwi jest badaniem biochemicznym, które obrazuje funkcjonowanie nerek. Nerki odgrywają kluczową rolę w usuwaniu kreatyniny z organizmu – filtrują ją z krwi i wydalają z moczem. Dlatego też prawidłowy poziom kreatyniny odzwierciedla dobrą pracę nerek. 

Badanie określa ilość kreatyniny, jaka jest wydalana z organizmu człowieka w czasie doby. Wielkość ta jest uzależniona od licznych czynników, jak np. wysiłek fizyczny, masa mięśniowa, płeć, ogólny stan zdrowia, wiek, ale także dieta. Intensywna aktywność fizyczna oraz większa masa mięśniowa mogą prowadzić do wyższego stężenia kreatyniny.

Razem z wynikiem podawany jest również szacunkowy wynik wskaźnika eGFR (wyliczanego na podstawie wzoru po ocenie stężenia kreatyniny), który oznacza wielkość przesączania kłębuszkowego. Wyniki stężenia kreatyniny i eGFR są bardzo ważne i często wykorzystywane we wczesnej diagnostyce problemów z nerkami, jako badania przesiewowe oceniające funkcje nerek. Do postawienia szczegółowej diagnozy potrzebne są jednak dodatkowe badania.

Badanie kreatyniny 
Cena od 10,00 zł
SPRAWDŹ >>

Wskazania do wykonania badania kreatyniny

Badanie zalecane jest pacjentom, u których podejrzewa się zaburzenia w funkcjonowaniu nerek, np. niewydolność nerek, ale także u pacjentów z niewydolnością krążenia, cukrzycą czy nadciśnieniem.

Wskazaniem są także objawy zakażenia dróg moczowych, posocznica, choroby objawiające się biegunką, wymiotami, nadmiernym poceniem się.

Zaleca się, aby badanie kreatyniny wykonali również ci pacjenci, u których zdiagnozowana choroba przewlekła i jej rokowania zależą w dużym stopniu od prawidłowego działania nerek oraz u pacjentów po ciężkich zabiegach operacyjnych, chorujących na szpiczak mnogi, akromegalię, cukrzycę, hiperurykemię oraz u kobiet w ciąży.

Wśród innych wskazań do wykonania tego badania wymienić można kontrolę skuteczności leczenia u pacjentów dializowanych, ocenę funkcji nerek przed rozpoczęciem terapii lekami mogącymi wpływać na ich działanie (np. niektóre antybiotyki lub leki przeciwzapalne) oraz przed badaniem rezonansem magnetycznym z użyciem kontrastu.

Wysoki poziom kreatyniny objawy

Objawy wysokiego stężenia kreatyniny są często związane z ogólnymi objawami niewydolności nerek i mogą obejmować:

• zmęczenie i osłabienie;
• obrzęki – szczególnie powiek, dłoni, stóp i kostek;
• suchość skóry, swędzenie;
• zmiany w częstotliwości oddawania moczu – mogą wystąpić zmiany w ilości lub kolorze moczu (np. ciemniejszy odcień);
• brak apetytu i utrata masy ciała;
• nudności;
• nieprzyjemny smak w ustach;
• zaburzenia koncentracji – nagromadzenie toksyn może powodować problemy z koncentracją.

Niski poziom kreatyniny objawy

Niski poziom kreatyniny występuje rzadziej i niekoniecznie musi świadczyć o problemach zdrowotnych. Może być naturalnym wynikiem niskiej masy mięśniowej lub specyficznej diety. Jednak w niektórych przypadkach może wskazywać na pewne problemy zdrowotne, szczególnie w przypadku pojawienia się objawów, takich jak:

• osłabienie i utrata masy mięśniowej,
• problemy z wątrobą,
• ciąża.

Normy kreatyniny — jaki jest prawidłowy poziom kreatyniny we krwi?

Prawidłowe wyniki, u osoby dorosłej, powinny mieścić się w przedziale 53–115 µmol/l (0,6–1,3 mg/dl). Należy jednak pamiętać o możliwych różnicach, ponieważ normy kreatyniny mogą się różnić w zależności od laboratorium.

Wyniki badania

Wyniki osiągające wartości referencyjne powyżej górnej granicy normy świadczą o problemach z prawidłowym funkcjonowaniem nerek i wymagają konsultacji z lekarzem oraz dalszej diagnostyki.

O czym świadczy podwyższona kreatynina?

Podwyższone stężenie kreatyniny we krwi może być związane z:

• przewlekłą chorobą nerek (PChN),
• ostrą niewydolnością nerek (ONN),
•  cukrzycą,
• nadciśnieniem tętniczym,
• zakażeniem dróg moczowych,
• intensywną aktywnością fizyczną,
• odwodnieniem,
• dietą wysokobiałkową,
• stosowaniem niektórych leków (np. niesteroidowych leków przeciwzapalnych, antybiotyków aminoglikozydowych).

O czym świadczy niska kreatynina?

Niski poziom kreatyniny we krwi może być związany z:

• zanikiem mięśni (miopatie) i chorobami takimi jak dystrofia mięśniowa,
• chorobami wątroby,
• ciążą,
• niedoczynnością tarczycy,
• odwodnieniem.

Przygotowanie do badania poziomu kreatyniny we krwi

Do sprawdzenia stężenia kreatyniny należy się odpowiednio przygotować. Krew pobierana jest rano, a pacjent musi być na czczo. Oznacza to, że ostatni posiłek powinno się spożyć maksymalnie do godziny 18.00 w dniu poprzedzającym wizytę w laboratorium.

Kreatynina - cena

Cena badania kreatyniny w wybranych lokalizacjach: 

Kinaza kreatynowa (CK) – wskazania, normy, interpretacja wyników badania